Kiên trì sản xuất chè hữu cơ, ứng dụng khoa học kỹ thuật và chuyển đổi số, Hợp tác xã Trà an toàn Phú Đô gắn phát triển thương hiệu với sinh kế người trồng chè. Nhân Ngày Doanh nhân Việt Nam 13/10/2026, Phóng viên Doanh nhân và Công lý có buổi phỏng vấn ông Hoàng Văn Tuấn - Giám đốc HTX, chia sẻ hướng đi này.
Xác định chè là cây trồng chủ lực, xã Phú Xuyên (Thái Nguyên) đang tập trung phát triển vùng nguyên liệu, nâng cao chất lượng sản phẩm, đẩy mạnh sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, hữu cơ và tăng cường liên kết sản xuất. Qua đó, giá trị cây chè từng bước được nâng lên, góp phần cải thiện thu nhập, đời sống người dân.
Trồng giống chè nào, ở đâu, để chế biến sản phẩm gì và bán cho ai? Khi thị trường chè ngày càng phân hóa, từ chè đặc sản truyền thống đến matcha, đồ uống, dược liệu và các sản phẩm chế biến sâu, những câu hỏi đó đang trở thành căn cứ để các hợp tác xã (HTX) tổ chức lại vùng nguyên liệu. Quy hoạch vùng chè vì thế không chỉ là câu chuyện về diện tích, mà phải bắt đầu từ sản phẩm và nhu cầu thị trường.
Với trên 22,2 nghìn ha, Thái Nguyên được coi là vựa chè lớn nhất cả nước. Toàn tỉnh hiện có xấp xỉ 67,5 nghìn hộ dân tham gia sản xuất, kinh doanh chè. Nhằm nâng cao giá trị cây chè, người dân không chỉ đẩy mạnh sản xuất “sạch”, đa dạng hóa sản phẩm mà còn chủ động mở rộng thị trường tiêu thụ, đặc biệt là thị trường xuất khẩu.
Cây chè La Bằng đang được tiếp cận theo hướng đa giá trị. Một sản phẩm chè có thể trở thành nguyên liệu cho đồ uống, thực phẩm, quà tặng hoặc sản phẩm du lịch.
Đầu năm 2026, vùng chè Tân Thủy (xóm Tân Thủy, xã Phú Lương, Thái Nguyên) được công nhận làng nghề chè. Danh hiệu này vừa là 'trái ngọt' sau hành trình hơn 50 năm gắn bó với cây chè của người dân, đồng thời cũng mở ra hành trình phát triển mới cho cây chè địa phương.
Sau sáp nhập, Tây Cốc trở thành một trong bốn xã có diện tích chè lớn nhất tỉnh Phú Thọ. Chè là một trong những cây trồng chủ lực của địa phương nhưng giá trị kinh tế lại chưa tương xứng với tiềm năng, lợi thế. Vì vậy, cần triển khai đồng bộ các giải pháp để mở rộng thị trường, nâng cao giá trị cho sản phẩm chè Tây Cốc.
Ở Làng nghề chè Minh Thắng, xóm Thắng Lợi, xã Phú Thịnh (Thái Nguyên), mỗi ngày đều có hai khoảng thời gian đặc trưng. Buổi sớm, những triền chè rộn tiếng cười nói của người hái búp. Cuối chiều, cả làng lại vang tiếng máy vò, tiếng tôn sao và hương chè mới lan khắp xóm. Sản xuất chè đã trở thành một phần nhịp sống thân thuộc của xóm nhỏ.
Những ngày giữa tháng 7, khi những cánh đồng lúa mùa đang thì đẻ nhánh, những nương ngô hè thu cần vun gốc bón thúc và những đồi chè bước vào vụ chính, bà con nông dân đã đón nhận một tin vui - phân bón đồng loạt giảm giá.
Chưa đầy một năm sau sáp nhập đơn vị hành chính, xã An Khánh đã xây dựng Trung tâm Phục vụ hành chính công hiện đại, Trạm Y tế xã đạt chuẩn quốc gia, nhiều tuyến đường xóm được mở rộng lên 6m nhờ sự đồng thuận của người dân. Những chuyển biến ấy cho thấy việc sắp xếp đơn vị hành chính không đơn thuần là sự hợp nhất về địa giới, mà thực sự trở thành động lực tạo đà phát triển từ cơ sở.
Với sự đồng thuận cao trong hành động cùng tinh thần nỗ lực vượt khó khăn, thách thức, toàn bộ 6 xã mới Tân Sơn, Minh Đài, Lai Đồng, Xuân Đài, Long Cốc, Thu Cúc của huyện Tân Sơn cũ, tỉnh Phú Thọ sau gần 1 năm sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã vẫn chuyển biến mạnh mẽ về kinh tế, văn hóa, đặc biệt trong lĩnh vực an sinh xã hội tiếp tục giảm sâu tỷ lệ hộ nghèo, nâng cao cuộc sống, cho đồng bào dân tộc thiểu số. Đạt được kết quả ấn tượng đó có phần đóng góp quan trọng, thiết thực từ nguồn vốn tín dụng ưu đãi do Ngân hàng chính sách xã hội (NHCSXH) tổ chức thực hiện.
Được thiên nhiên ưu đãi về khí hậu, thổ nhưỡng, cây chè ở Phú Thọ sinh trưởng phát triển tốt. Với diện tích gần 15.000 ha, Phú Thọ trở thành một trong những địa phương có diện tích chè lớn trên cả nước. Hương chè nơi đây chinh phục người thưởng trà bởi vị chát dịu ban đầu, hậu ngọt sâu lắng cùng hương thơm thanh khiết, tạo nên nét riêng khó trộn lẫn với nhiều vùng chè nổi tiếng khác.
Sự phát triển công nghiệp và các khu đô thị của tỉnh Thái Nguyên trong những năm gần đây khiến diện tích đất trồng trọt ngày càng bị thu hẹp. Nhiều năm liên tiếp xảy ra bão lụt gây thiệt hại đáng kể về cây trồng, vật nuôi và hạ tầng sản xuất nông nghiệp cũng ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất. Trong bối cảnh khó khăn đó, nhờ sự chỉ đạo quyết liệt của các cấp chính quyền cùng tinh thần chủ động, linh hoạt của người dân, ngành nông nghiệp tỉnh đã từng bước phục hồi sản xuất, đồng thời nâng cao giá trị, góp phần tăng thu nhập cho người dân.
Thời điểm này, các vùng nguyên liệu chè trên địa bàn tỉnh đã bắt đầu thu hái lứa búp xuân. Dù thời tiết chưa thực sự thuận lợi, nhưng với sự đầu tư chăm sóc từ cuối vụ, những đồi chè của người dân đã đủ nguyên liệu làm chè xanh. Những sản phẩm chè xuân đã ra lò đến với người tiêu dùng, người làm chè xanh kỳ vọng niên vụ chè mới thắng lợi.
Sau hơn 6 thập kỷ bén rễ, chè đã trở thành cây trồng chủ lực mang lại nguồn thu nhập ổn định cho người dân xóm Toàn Thắng, xã Vô Tranh. Nhờ đẩy mạnh ứng dụng khoa học kỹ thuật, từng bước chuẩn hóa quy trình chế biến, thương hiệu chè Toàn Thắng ngày càng khẳng định vị thế trên thị trường.
Từ những ruộng lúa kém hiệu quả, thu nhập bấp bênh, người dân xã Liên Sơn đã chủ động chuyển đổi cơ cấu cây trồng, đưa các loại cây có giá trị kinh tế cao vào sản xuất theo hướng hàng hóa. Sự thay đổi này không chỉ nâng cao hiệu quả sử dụng đất mà còn tạo đột phá trong phát triển nông nghiệp, nâng cao thu nhập.
Những năm gần đây, xã Văn Miếu tập trung tuyên truyền, vận động người trồng chè sản xuất theo hướng nâng cao hiệu quả kinh tế, chất lượng và an toàn thực phẩm; đẩy mạnh áp dụng các mô hình sản xuất theo tiêu chuẩn GAP, hướng tới sản xuất hữu cơ, ứng dụng quy trình sản xuất, chế biến hiện đại. Qua đó, từng bước nâng cao giá trị, xây dựng thương hiệu chè địa phương, thu hút đầu tư và thúc đẩy liên kết bền vững giữa sản xuất, chế biến và tiêu thụ, góp phần tăng thu nhập cho người dân.
Những đồi chè bát úp tuyệt đẹp ở xã Long Cốc hiện không chỉ là điểm đến thu hút du khách gần xa, nhất là các nhiếp ảnh gia, mà các sản phẩm từ chè đang đến gần hơn với du khách nhờ khẳng định thương hiệu, chất lượng bằng việc gắn kết giữa phát triển du lịch sinh thái với quảng bá sản phẩm đặc trưng của địa phương. Mô hình '2 trong 1' này là gợi ý cho các địa phương có sản phẩm đặc trưng trong xây dựng thương hiệu và tận dụng lợi thế để phát triển kinh tế hiệu quả.
Cháu là 'cá bơi ngược dòng', cô à. - Ừ, cá bơi ngược dòng là cá khỏe, cố lên cháu nhé! - Gian nan lắm ạ, nhưng cháu sẽ kiên trì… Đó là câu chuyện của Hoàng Tuấn, một 'con cá bơi ngược dòng'.
Không chỉ là cây trồng chủ lực, nguồn thu nhập chính của nhiều gia đình, hướng mở triển vọng phát triển kinh tế xã hội bền vững của địa phương, cây chè với nhiều người dân Yên Kỳ còn có tình cảm gắn bó, thân thiết như người bạn tâm giao đã chung lưng đấu cật cùng nhau vượt qua những thử thách, thăng trầm thời cuộc. Hương chè nơi đây không chỉ chắt chiu tinh túy từ đất trời mà còn lắng đọng ân tình, chất chứa khát vọng của bao thế hệ người lao động về cuộc sống trù phú, thanh bình theo những đồi chè xanh ngút ngàn, vươn mình trong nắng gió trung du...
Nếu ai đó hỏi về một vùng đất mà chỉ cần dừng chân, chậm rãi hít thở và cảm nhận là đủ thấy bình yên, thơ mộng, câu trả lời chắc chắn là Đồi chè Long Cốc (xã Long Cốc). Người ta thường ví nơi đây như một 'Vịnh Hạ Long trên cạn', nhưng với những người dân gắn bó với màu xanh bạt ngàn của những đồi chè 'bát úp' tiếp nối nhau đến tận chân trời, Long Cốc còn là một giấc mơ đang 'hóa rồng'.
Trong lịch sử văn minh nhân loại, người Việt là một trong những cộng đồng đầu tiên sử dụng cây trà (chè) làm thức uống. Những dấu tích hóa thạch trà được phát hiện tại các di chỉ khảo cổ cho thấy văn hóa uống trà của người Việt đã tồn tại từ hàng ngàn năm trước.
Xác định giảm nghèo bền vững là nhiệm vụ then chốt, xã Võ Nhai (Thái Nguyên) tập trung triển khai đồng bộ các giải pháp phát triển kinh tế – xã hội phù hợp với điều kiện vùng cao. Việc lựa chọn đúng mô hình sinh kế, hỗ trợ thiết thực cho người dân đang tạo chuyển biến rõ rệt trong đời sống.
Không đơn thuần là những nương chè nhỏ lẻ, manh mún, Hà Nội đang từng bước xây dựng các vùng chè tập trung, ứng dụng khoa học kỹ thuật, canh tác theo tiêu chuẩn VietGAP, hữu cơ, để có được sản phẩm sạch, đủ sức cạnh tranh trên thị trường.
Từ vùng đất đồi cằn cỗi, xã Sơn Kim 2 (Hà Tĩnh) đã 'thay da đổi thịt' nhờ cây chè, loài cây phủ xanh núi rừng giúp dân thoát nghèo bền vững.
Từ lâu, chè Phú Thọ đã được nhiều người ưa chuộng vì hương vị rất riêng, không lẫn với các vùng chè khác như Thái Nguyên, Sơn La, Yên Bái, Lâm Đồng... Năm 2020, nhãn hiệu chứng nhận 'Chè Phú Thọ' được cấp văn bằng bảo hộ góp phần nâng cao uy tín, giá trị kinh tế, sức cạnh tranh cho các sản phẩm chè của tỉnh. Tỉnh cũng đã xây dựng vùng sản xuất chè có thương hiệu, khẳng định tính nhất quán của sản phẩm nổi tiếng đã qua nhiều thế hệ. Cùng với đó, phát triển chè theo Chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP) mở ra nhiều hướng đi mới cho sản phẩm chủ lực, thế mạnh của địa phương.
Với hơn 10.000ha chè, vùng Bắc Trung Bộ sở hữu tiềm lực lớn để phát triển ngành hàng này. Tuy nhiên, nhiều địa phương chưa tận dụng được hết tiềm năng do hạn chế trong liên kết sản xuất, thiếu đầu tư trong xây dựng thương hiệu sản phẩm và tìm kiếm thị trường.
Hơn 20 năm được người dân tín nhiệm bầu làm Trưởng xóm Na Sàng kiêm người có uy tín trong đồng bào dân tộc Mông (xã Phú Đô, huyện Phú Lương), ông Hoàng Văn Nhính không chỉ là 'cầu nối' giữa chính quyền và người dân, mà còn là người dám nghĩ, dám làm, tiên phong thay đổi tư duy sản xuất, từng bước đưa đời sống của bà con nơi đây ngày một khấm khá. Hiện nay, mặc dù không còn đảm nhiệm vai trò trưởng xóm, nhưng dấu ấn về một người hết lòng vì việc chung thì vẫn còn mãi.
Là huyện có diện tích cây chè lớn nhất tỉnh, Tân Sơn đang tập trung xây dựng và phát triển các chuỗi liên kết trong hoạt động sản xuất, chế biến chè, góp phần nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm và thu nhập cho người dân khu vực nông thôn.
Phát triển kinh tế đồi rừng được xác định là một trong hai nhiệm vụ trọng tâm mà Nghị quyết Đại hội Đảng bộ huyện Yên Lập nhiệm kỳ 2020 - 2025 đã đề ra. Để phát huy hiệu quả kinh tế đồi rừng, ngày 12/4/2021, BCH Đảng bộ huyện đã ban hành Nghị quyết số 42-NQ/HU về phát triển kinh tế đồi rừng, trọng tâm là cây gỗ lớn, cây dược liệu và cây ăn quả. Nhằm cụ thể hóa Nghị quyết, Yên Lập đã tập trung mọi nguồn lực đầu tư, khai thác có hiệu quả tiềm năng, lợi thế đồi rừng, tạo bước chuyển cho kinh tế địa phương.
Xã Văn Hán (Đồng Hỷ) luôn xác định chè là cây trồng chủ lực trong cơ cấu nông nghiệp; tích cực vận động người dân áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất và chú trọng xây dựng các làng nghề chè truyền thống để phát triển thương hiệu sản phẩm.
Dựa trên những tiềm năng, lợi thế sẵn có, xã Cổ Lũng (Phú Lương) đã có nhiều giải pháp phát triển kinh tế nông nghiệp và thương mại - dịch vụ, góp phần nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống người dân.
Để nâng cao chất lượng, giá trị sản phẩm chè, huyện Đồng Hỷ chú trọng mở rộng diện tích chè sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP tại các xã, thị trấn trồng chè trọng điểm của huyện, như: Hòa Bình, Minh Lập, Văn Hán, Khe Mo...
Từ năm 2021 tới nay, huyện Phú Lương trồng mới, trồng lại ước đạt 343,4ha chè, chủ yếu là các giống chè lai cho năng suất, chất lượng cao như: LDP1, Phúc Vân Tiên, Kim Tuyên…
Đức Lương từng nằm trong tốp những xã khó khăn của huyện Đại Từ. Song những năm gần đây, địa phương này phát huy tốt tiềm năng thế mạnh về nông, lâm nghiệp để vươn lên, từng bước nâng cao đời sống người dân và giữ vững các tiêu chí nông thôn mới.
Gò Pháo là một trong ba xóm của xã Tân Cương (TP. Thái Nguyên) được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới (NTM) kiểu mẫu năm 2022. Nhờ phát huy tinh thần đoàn kết, sáng tạo, người dân nơi đây không ngừng nỗ lực duy trì và nâng cao chất lượng các tiêu chí, mang lại diện mạo khang trang cho quê hương.
Trên địa bàn huyện Phú Lương hiện có trên 4.100ha chè, trong đó diện tích chè giống mới chiếm gần 70%, với các giống chủ yếu là LDP1, TRI777, Kim Tuyên, Thúy Ngọc... Diện tích chè được chứng nhận VietGAP, hữu cơ đạt gần 1.100ha, diện tích được cấp mã vùng trồng đạt trên 87ha. Năm 2024, sản lượng chè của huyện đạt 47.000 tấn búp tươi, giá trị sản phẩm chè đạt trên 1.400 tỷ đồng.
Từ một địa phương còn nhiều khó khăn, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân xã Phú Thịnh (Đại Từ) đã đoàn kết, phát huy mọi nguồn lực, tập trung phát triển kinh tế; tạo nền tảng vững chắc giúp địa phương về đích nông thôn mới năm 2023 và nỗ lực xây dựng xã nông thôn mới nâng cao trong năm 2025.
Kiên trì với hướng sản xuất an toàn, thân thiện với môi trường, Hợp tác xã Nông sản an toàn Liên Minh không chỉ nâng cao chất lượng sản phẩm mà còn bán được giá cao hơn và mở rộng thị trường tiêu thụ ra khắp toàn quốc.
Với những điều kiện thuận lợi về thổ nhưỡng, khí hậu, thời gian qua, xã Yên Lạc (Phú Lương) tích cực tuyên truyền, khuyến khích người dân tập trung phát triển cây chè và kinh tế đồi rừng.
Thái Nguyên đang tăng tỷ trọng sản phẩm chất lượng có giá trị cao, ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo để phấn đấu đạt tổng giá trị sản phẩm chè đến năm 2030 đạt 25 nghìn tỷ đồng.
Sau khi được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới vào năm 2016, xã Phúc Hà (TP. Thái Nguyên) tiếp tục duy trì và tập trung nâng cao chất lượng các tiêu chí. Hết năm 2024, qua kết quả thẩm định của tỉnh, Phúc Hà đã đủ điều kiện đề nghị công nhận đạt chuẩn xã nông thôn mới nâng cao, với 98,1 điểm.
Thành phố Thái Nguyên có vùng chè Tân Cương nổi tiếng. Thời gian qua, cùng với việc nâng cao chất lượng sản phẩm, người trồng chè còn nghiên cứu cho ra thị trường nhiều sản phẩm từ cây chè.
Diện tích tự nhiên của Thái Nguyên là 352.197ha, trong đó có 301.273ha đất nông nghiệp, là 1 trong 5 tỉnh có diện tích đất nông nghiệp nhỏ nhất trong khu vực trung du miền núi phía Bắc. Tuy nhiên, giá trị thu được trên 1ha đất nông nghiệp trồng trọt của tỉnh lại luôn ở top trên. Để có được kết quả này, tỉnh đã đầu tư đúng hướng cho các loại cây trồng chủ lực.
Những ngày cuối năm này, mặc dù thời tiết khá lạnh nhưng đi tìm hiểu thực tế tại một số xã, phường trên địa bàn TP. Sông Công, chúng tôi vẫn thấy nhiều nương chè búp mọc tua tủa. Bà con ruộng dưới, nương trên tập trung chăm sóc, thu hái chè vụ đông rất nhộn nhịp.
Tôi đến thăm trang trại của anh Long vào một ngày trời sửa soạn lập đông, sau những ngày thu vàng rực nắng. Vừa hay là thời kỳ sinh sản của hươu, lứa hươu non vừa chào đời bập bẹ những bước đi đầu tiên bên những con mẹ. Tôi nhìn thấy ở đáy mắt của người nông dân hiền hòa chất phác ấy ánh lên một nỗi niềm hạnh phúc xen lẫn tự hào khó tả.
Tỉnh Thái Nguyên hiện có trên 7.000 ha chè ứng dụng công nghệ trong sản xuất, lắp đặt hệ thống tưới nước tự động, bán tự động.
Thị trường tiêu thụ và giá bán chè dịp cuối năm luôn ở mức cao, vì vậy hầu hết các hộ sản xuất chè của tỉnh Thái Nguyên đã chú trọng áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật trong việc chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh để những vườn chè tiếp tục trổ búp bất chấp thời tiết lạnh giá.
Thời chiến, họ anh dũng, kiên trung trên mặt trận. Thời bình, họ lại tiên phong, đi đầu trong các phong trào, hoạt động địa phương. Ở mặt trận nào, các thế hệ cựu chiến binh vùng đất cách mạng Tuyên Quang cũng luôn tỏa sáng tinh thần, phẩm chất cao đẹp của người lính cụ Hồ.
TP. Thái Nguyên hiện có trên 1.500ha chè, trong đó khoảng 85% chè kinh doanh, với các giống chủ yếu như: LDP1, Kim Tuyên, Phúc Thọ, Thúy Ngọc… tập trung nhiều ở các xã phía Tây là Tân Cương, Phúc Trìu, Phúc Xuân. Giá trị sản xuất trên 1ha đất trồng chè kinh doanh trên địa bàn thành phố hiện đạt 1 tỷ đồng/ha, tăng 100 triệu đồng/ha so với cùng kỳ năm 2023.