Tiếng nhạc lớn, những cuộc hát kéo dài có thể làm xáo trộn sinh hoạt, sứt mẻ tình làng nghĩa xóm, thậm chí khởi phát những vụ xô xát nghiêm trọng. Sử dụng âm thanh có chừng mực, cùng sự chủ động phòng ngừa, giải quyết mâu thuẫn của lực lượng cơ sở là điều cần thiết để giữ bình yên trong khu dân cư.
Đầu tháng 6, hình ảnh người dân cùng lực lượng thu gom rác tham gia dọn vệ sinh tại bản Ngàm Pốc được nhiều người chia sẻ trên mạng xã hội. Câu chuyện không chỉ dừng lại ở một đợt ra quân làm sạch môi trường, mà còn cho thấy sự quan tâm ngày càng lớn của cộng đồng đối với cảnh quan và môi trường sống ở các địa phương miền núi.
Giữa miền Tây Thanh Hóa hùng vĩ, Mường Đeng hiện lên như một miền đất vừa cổ kính vừa tươi mới. Trải qua bao biến thiên của lịch sử, vùng đất từng được biết đến là nơi cư trú lâu đời của đồng bào Thái đen đang từng ngày chuyển mình mạnh mẽ, trở thành điểm đến hấp dẫn trên bản đồ du lịch cộng đồng của Thanh Hóa.
Trên những thửa ruộng bậc thang chín vàng ở miền Tây xứ Thanh, người dân vùng cao đang tất bật bước vào vụ gặt. Từng gùi lúa nặng trĩu được bà con vượt dốc, băng suối đưa mùa no ấm về bản làng.
Đầu hạ, bản làng vùng cao xứ Thanh dịu mát trong sắc xanh của núi rừng. Sau những cơn mưa đầu mùa, con sông, con suối trở nên căng đầy nước hơn, uốn mình qua những nếp nhà sàn thấp thoáng. Bao đời nay, dòng nước mát lành ấy đã góp phần tạo nên nhịp sống yên bình, chậm rãi, nhưng đầy sức sống nơi miền sơn cước.
Nhiều địa phương miền núi Thanh Hóa sở hữu cảnh quan nguyên sơ, giàu bản sắc, là nền tảng để phát triển du lịch cộng đồng. Tuy nhiên, nhiều nơi hạ tầng giao thông thiếu đồng bộ, xuống cấp đang trở thành 'điểm nghẽn' khiến tiềm năng khó chuyển hóa thành động lực phát triển.
Ở bản Ngàm Pốc, xã Yên Thắng, khi nhắc đến nghệ nhân Lò Viết Lâm, người dân không gọi ông bằng những danh xưng cầu kỳ. Họ gọi giản dị: 'già làng uy tín của bản'. Cách gọi ấy, mộc mạc mà chứa đựng sự tin cậy, kính trọng, bởi suốt nhiều năm qua, ông là người lặng lẽ 'gom lửa', góp phần phục dựng và trao truyền nghi lễ Chá Mùn - một di sản văn hóa đặc sắc của đồng bào Thái.
Từ truyền tích linh thiêng về Pó Then, đấng tạo sinh của người Thái đen, Lễ hội Chá Mùn ở xã Yên Thắng (Thanh Hóa) không chỉ là nghi lễ tạ ơn trời đất, cầu an chữa bệnh, mà còn là 'dòng chảy ký ức' bền bỉ của cộng đồng.
Bằng tình yêu và sự gắn bó với văn hóa bản địa, cô giáo Trịnh Thị Phượng, giáo viên Trường THCS Yên Thắng đã lặng lẽ sưu tầm, tìm hiểu rồi truyền lại những giá trị văn hóa Thái cho học sinh của mình. Công việc diễn ra bền bỉ giữa lúc nhiều giá trị văn hóa vùng cao đang có nguy cơ mai một.
Yên Thắng là xã khó khăn, có các dân tộc Thái, Mường, Kinh sinh sống, trong đó đồng bào dân tộc Thái chiếm 96%. Người dân nơi đây còn gìn giữ nhiều nét văn hóa truyền thống với những làn điệu dân ca, dân vũ, nếp nhà sàn, nghề dệt thổ cẩm, ẩm thực... góp phần làm giàu bản sắc văn hóa vùng đất Yên Thắng.
Người Thái có lịch sử cư trú lâu đời ở Thanh Hóa, chủ yếu tại các thung lũng hẹp, vùng núi cao, với bản sắc văn hóa riêng biệt. Trải qua nhiều thế hệ, cộng đồng người Thái đã xây dựng hệ giá trị văn hóa phong phú, từ chữ viết, các điệu khặp, nghi lễ Mo Mùn, lễ hội Mường Xia, đến kiến trúc nhà sàn và nếp sinh hoạt truyền thống. Tuy nhiên, chính hệ giá trị nền tảng ấy đang chịu nhiều tác động trước sự biến đổi nhanh của đời sống hiện đại, đứng trước nguy cơ bị mai một hoặc bị biến tấu.
Những ngày này các thửa ruộng bậc thang ở phía Tây Xứ Thanh không còn sắc vàng rực rỡ của mùa gặt, cũng chưa tới thời điểm nước đổ, nhưng chính những khoảng lặng này lại khiến ruộng bậc thang hiện lên với vẻ đẹp nguyên sơ, dung dị.
Từ nghi lễ truyền thống đến sinh hoạt cộng đồng, cây bông không chỉ là biểu tượng tâm linh mà còn là trung tâm gắn kết đời sống văn hóa của người Thái xứ Thanh. Qua hình tượng cây bông, vũ trụ quan, nhân sinh quan và khát vọng về cuộc sống đủ đầy được thể hiện sinh động, giàu tính nhân văn.
Phục dựng từ năm 2017 và được Bộ VHTTDL công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia vào tháng 10.2024, Lễ hội Chá Mùn của đồng bào Thái đen, xã Yên Thắng, tỉnh Thanh Hóa đang hồi sinh mạnh mẽ, trở thành điểm nhấn văn hóa - du lịch độc đáo nơi miền Tây xứ Thanh.
Hàng bao đời nay, cây tre, luồng, vầu... gắn bó với đời sống người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, vùng cao Thanh Hóa. Những năm gần đây, cây mai lấy lá được kỳ vọng trở thành cây mang lại hiệu quả kinh tế, xóa nghèo cho bà con.
Mường Đeng (xã Yên Thắng, tỉnh Thanh Hóa) từ lâu được xem là không gian văn hóa đặc trưng của người Thái đen. Những nếp nhà sàn quần tụ, những nghi lễ cổ vẫn được lưu giữ qua nhiều thế hệ, tạo nên vẻ bình yên mà giàu bản sắc. Đây là điểm đến hiếm hoi còn giữ lại được nhiều phong tục tập quán cổ giữa đời sống hiện đại, mang lại nhiều trải nghiệm độc đáo cho những ai đặt chân đến đây.
Mặc dù đời sống còn nhiều khó khăn nhưng đồng bào dân tộc Thái ở xã Yên Thắng vẫn gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, trong đó phải kể đến Lễ hội Chá Mùn. Đây là lễ hội tín ngưỡng dân gian đặc sắc vừa được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Từ nguồn vốn Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021 - 2025, hàng loạt công trình, dự án hạ tầng kinh tế - xã hội tại các xã nghèo, đặc biệt khó khăn trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa đã được khởi công, đưa vào sử dụng, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân. Phó Chủ tịch Thường trực HĐND tỉnh Thanh Hóa Lê Tiến Lam khẳng định, việc phân bổ vốn kịp thời có tầm quan trọng bảo đảm nguồn lực cho phát triển kinh tế - xã hội.
Giữa đại ngàn miền Tây xứ Thanh, bản Ngàm Pốc (xã Yên Thắng) vẫn giữ được nhịp sống êm đềm, mộc mạc với guồng nước quay đều bên suối, ruộng bậc thang xanh ngát giữa trời mây.
Yên Thắng là xã vùng cao có xuất phát điểm khá thấp khi cơ sở hạ tầng chưa được đầu tư đồng bộ. 98% dân số của xã là đồng bào dân tộc Thái. Trong phát triển kinh tế, sản xuất nông nghiệp vẫn là nguồn thu chủ yếu của xã nhưng còn manh mún và hoàn toàn phụ thuộc vào thiên nhiên nên năng suất, hiệu quả cây trồng còn thấp. Trong khi đó, một bộ phận Nhân dân vẫn còn tư tưởng trông chờ, ỷ lại vào sự hỗ trợ của Nhà nước.
Để đạt tiêu chí thu nhập trong XDNTM đòi hỏi các xã khó khăn trên địa bàn huyện Lang Chánh phải nỗ lực vươn lên thoát khỏi đói nghèo đeo bám bấy lâu nay.
Được ví như một 'Việt Nam thu nhỏ', Thanh Hóa là vùng đất giao thoa của 7 dân tộc cùng sinh sống, mỗi dân tộc mang trong mình một bản sắc riêng biệt, tạo nên bức tranh văn hóa đa dạng và rực rỡ sắc màu.
Huyện Lang Chánh không chỉ được thiên nhiên ban tặng cảnh quan hùng vĩ mà còn là nơi hội tụ những giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc của các dân tộc Thái, Mường, Kinh. Việc bảo tồn và phát huy những giá trị này đã và đang trở thành động lực thúc đẩy phát triển du lịch của địa phương.
Là vùng đất có nhiều địa danh gắn liền với cuộc khởi nghĩa của người Anh hùng dân tộc Lê Lợi, như: Núi Chí Linh - nơi nghĩa quân Lam Sơn 'nếm mật nằm gai'; suối Huối - nơi tướng, quân 'hòa nước sông chén rượu ngọt ngào'; bản Năng Cát - thác Ma Hao với cảnh quan thiên nhiên tươi đẹp, hùng vĩ... Đây là tiềm năng, lợi thế lớn để huyện Lang Chánh phát triển ngành 'công nghiệp không khói' gắn với bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống.
Lễ hội Mường Đeng là dịp để xã Yên Thắng, huyện Lang Chánh quảng bá, giới thiệu cảnh quan thiên nhiên, văn hóa truyền thống đặc sắc của đồng bào vùng cao, qua đó thu hút các nhà đầu tư và du khách đến với vùng cao Yên Thắng.
Thanh Hóa có 7 dân tộc chủ yếu cùng sinh sống là Kinh, Mường, Thái, Dao, Mông, Thổ, Khơ Mú. Mỗi một dân tộc đều mang bản sắc văn hóa riêng từ phong tục tập quán, trang phục truyền thống, kho tàng văn hóa dân gian... dệt nên bức tranh văn hóa đa sắc màu, đồng thời cũng là tài nguyên vô giá để phát triển kinh tế du lịch.
Lễ hội Mường Đeng năm 2024 và đón nhận Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia Lễ hội Chá Mùn của người Thái, xã Yên Thắng dự kiến được huyện Lang Chánh tổ chức trong 2 ngày 18 và 19/10 tại bản Ngàm Pốc, xã Yên Thắng.
Những thửa ruộng bậc thang ở xã vùng cao Yên Thắng (Thanh Hóa) vào mùa nước đổ như khoác lên mình tấm áo mới long lanh và óng ánh dưới nắng vàng.
Cái tên Pù Luông không còn xa lạ với du khách. Pù Luông là đỉnh núi cao nhất nằm trong Khu Bảo tồn thiên nhiên Pù Luông - nơi được mệnh danh là 'thiên đường giữa đại ngàn' của xứ Thanh. Nhưng ít ai biết ở huyện Lang Chánh cũng có núi Pù Luông sừng sững 'che mưa, chắn gió' cho những bản làng đồng bào Thái.
Lâu nay, người ta nhắc nhiều tới đỉnh Pù Luông nằm trong Khu Bảo tồn thiên nhiên Pù Luông - nơi được mệnh danh là 'thiên đường giữa đại ngàn' của xứ Thanh. Nhưng ít ai biết rằng, ở huyện Lang Chánh cũng có đỉnh Pù Luông sừng sững 'che mưa, chắn gió' cho những bản làng người Thái từ ngàn xưa.
Đẩy mạnh phát triển du lịch gắn với bảo tồn bản sắc văn hóa của đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) là nhiệm vụ song hành mà huyện Lang Chánh đang linh hoạt thực hiện. Từ đó, tạo ra sản phẩm du lịch hấp dẫn du khách, góp phần vào việc phục dựng, bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào DTTS trên địa bàn.
Với tiềm năng, thế mạnh sẵn có, du lịch sinh thái cộng đồng đã, đang được xây dựng trở thành một trong những sản phẩm du lịch thế mạnh của tỉnh. Tuy nhiên, hướng tới phát triển bền vững, mỗi điểm đến cần nỗ lực tạo dựng điểm nhấn từ chính đặc trưng về thiên nhiên và bản sắc văn hóa truyền thống.
Giao thông bất tiện, sản xuất manh mún, nhỏ lẻ, trình độ dân trí còn thấp, đất canh tác ít, tỷ lệ hộ nghèo còn ở mức cao... Những rào cản đó đã kìm hãm sự phát triển kinh tế - xã hội, cũng như ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng cuộc sống của người dân bản Vịn, xã Yên Thắng (Lang Chánh) suốt nhiều năm qua.
Là huyện miền núi với đa số đồng bào Thái, Mường sinh sống và được thiên nhiên ban tặng nhiều danh lam, thắng cảnh, cùng các lễ hội, làng nghề truyền thống, văn hóa ẩm thực đặc sắc. Phát huy lợi thế trên, những năm qua huyện Lang Chánh đã tập trung khai thác giá trị văn hóa truyền thống, gắn với phát triển du lịch cộng đồng, du lịch tâm linh, bước đầu mang lại hiệu quả rõ rệt.
Nằm ở phía Tây tỉnh Thanh Hóa, huyện miền núi Lang Chánh được thiên nhiên ưu ái ban tặng cho hệ thống rừng nguyên sinh phong phú, thảm thực vật đa dạng, phù hợp để phát triển du lịch mạnh mẽ.
Với tiềm năng, thế mạnh sẵn có, những năm gần đây huyện Lang Chánh đã và đang tập trung đẩy mạnh thu hút đầu tư phát triển du lịch, nâng cao chất lượng sản phẩm hiện có và không ngừng hoàn thiện, đổi mới các điểm du lịch cộng đồng, hướng tới thu hút đông đảo du khách.
Được tạo hóa ban tặng cảnh sắc kỳ vĩ, bản Ngàm Pốc, xã Yên Thắng (Lang Chánh) hứa hẹn là điểm du lịch cộng đồng hấp dẫn, mang đến những trải nghiệm mới mẻ.
Tháng ba - Tháng Thanh niên - tháng của tuổi trẻ, của những hoạt động gắn với bầu nhiệt huyết tràn đầy trong trái tim mỗi người trẻ. Đồng hành với các hoạt động của tuổi trẻ cả nước, tuổi trẻ xứ Thanh đã và đang tổ chức nhiều hoạt động ý nghĩa, góp phần thực hiện an sinh xã hội, đồng hành cùng cấp ủy, chính quyền chung tay xây dựng quê hương ngày càng đổi mới, phát triển.
Được thiên nhiên ưu ái, điều kiện khí hậu trong lành, mát mẻ, với hệ thống ruộng bậc thang trải dài như những cung đàn, nốt nhạc, đan xen khắp các sườn núi... cùng những giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc của đồng bào dân tộc, nên thời gian qua, phát triển du lịch cộng đồng đang là hướng đi mà Đảng bộ và Nhân dân xã Yên Thắng (Lang Chánh) hướng đến nhằm góp phần mang lại 'lợi ích kép' cho người dân bản địa.
Là vùng đất núi rừng miền Tây của tỉnh Thanh Hóa; được thiên nhiên ưu ái về vị trí địa lý, điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng; mang đậm bản sắc văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc Thái, bản Ngàm Pốc, xã Yên Thắng (Lang Chánh) đã, đang được huyện quan tâm, thúc đẩy, đầu tư để phát triển du lịch cộng đồng.
Ngày 1/12, Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Trung ương Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam, Tỉnh đoàn Thanh Hóa phối hợp tổ chức Chương trình Tình nguyện mùa Đông năm 2023, khởi công xây dựng 'Ngôi nhà hạnh phúc' và 'Trường đẹp cho em' dành tặng học sinh đồng bào dân tộc thiểu số ở huyện miền núi Lang Chánh, tỉnh Thanh Hóa.
Chương trình đã trao biển hỗ trợ xây dựng 3 'Nhà hạnh phúc' cho học sinh mồ côi và đỡ đầu các em đến năm 18 tuổi, khởi công xây dựng 'Trường học cho em', hỗ trợ 2 phòng máy.
Ngày 1/12, Trung ương Đoàn, Trung ương Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam, Tỉnh Đoàn Thanh Hóa đã tổ chức chương trình trao quà, khởi công xây dựng Ngôi nhà hạnh phúc và Trường đẹp cho em tại huyện Lang Chánh, tỉnh Thanh Hóa.
Ngày 1/12, Trung ương Đoàn, Trung ương Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam, Tỉnh Đoàn Thanh Hóa phối hợp tổ chức chương trình Tình nguyện mùa đông năm 2023, khởi công xây dựng Ngôi nhà hạnh phúc và Trường đẹp cho em tại huyện Lang Chánh.
Ngày 1/12, Trung ương Đoàn, Trung ương Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam, Tỉnh đoàn Thanh Hóa phối hợp tổ chức chương trình Tình nguyện mùa đông năm 2023, khởi công xây dựng 'Nhà hạnh phúc cho em' và 'Trường đẹp cho em' tại huyện Lang Chánh.
Tối 11/11, tại SVĐ huyện Thường Xuân, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thanh Hóa tổ chức khai mạc Liên hoan văn nghệ dân gian – Phiên chợ vùng cao và Lễ hội văn hóa 'Hương sắc vùng cao'.
Theo thông tin từ UBND xã Yên Thắng (Lang Chánh), Lễ hội Mường Đeng của đồng bào dân tộc Thái sẽ được tổ chức vào ngày 14 và 15-10 tại sân vận động xã, với chủ đề 'Mường Đeng mời gọi'.
Nhằm nâng cao giá trị sản xuất lúa, ngành nông nghiệp và các địa phương trong tỉnh đã và đang tích cực chuyển dịch cơ cấu giống lúa năng suất, chất lượng cao vào sản xuất, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân.
Phát huy giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc, cùng với thế mạnh về cảnh quan thiên nhiên miền sơn cước đã giúp cho Lang Chánh có bước chuyển mình về phát triển du lịch. Đây cũng là định hướng phát triển ngành công nghiệp không khói của huyện trong những năm tới.
Với mục tiêu đưa du lịch trở thành lĩnh vực kinh tế mũi nhọn vào năm 2030, huyện Lang Chánh đã tích cực, chủ động tổ chức thực hiện đồng bộ, hiệu quả các giải pháp. Trong đó, huyện ưu tiên phát triển du lịch gắn với bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống. Hướng đi này bước đầu đã nhận được sự đồng thuận cao trong cán bộ, đảng viên và Nhân dân, tạo nền tảng quan trọng để cho nhiều sản phẩm du lịch ra đời trong thời gian tới.
Ngày 15.5, Đoàn giám sát của Ban Văn hóa - Xã hội HĐND tỉnh Thanh Hóa đã tiến hành giám sát việc quản lý Nhà nước về phát triển du lịch trên địa bàn huyện Lang Chánh, giai đoạn 2018 - 2022.
Sáng 15-5, đoàn giám sát của Ban Văn hóa - Xã hội HĐND tỉnh do đồng chí Nguyễn Tuấn Tưởng, Phó trưởng Ban Văn hóa - Xã hội HĐND tỉnh làm trưởng đoàn, đã tiến hành giám sát việc thực hiện công tác quản lý Nhà nước về phát triển du lịch trên địa bàn huyện Lang Chánh, giai đoạn 2018-2022.