Sự hội tụ giữa vật lý lượng tử và triết học Phật giáo không chỉ đơn thuần là một bài tập trí tuệ. Đó có thể được nhìn nhận như một con đường hướng đến việc tháo gỡ ảo tưởng về sự phân cách.
Ai cũng đều được sinh ta từ cha mẹ. Đạo làm người ai không trọng chữ Hiếu. Kiều bởi chữ hiếu mới bán mình vào lầu xanh. Cổ nhân dạy: “Vạn ác dâm làm đầu, trăm thiện hiếu trước tiên”. Từ Nho giáo đến đạo làm người ngày nay chữ Hiếu vẫn luôn được tính điểm cao nhất ở mỗi người. Trong nhiều kinh Phật khác đều tôn hiếu đạo; đơn cử Địa Tạng kinh còn được gọi với một tên khác là Hiếu kinh.
Quán và Chỉ là phương tiện để nhiếp tâm, tuy nhiên, những hạt giống tiềm ẩn trong tạng thức luôn trỗi dậy gây rối làm cho hành giả bị phân tâm.
Chỉ là sự ngưng nghĩ vận hành tâm thức nhưng luôn có ý thức tập trung; vận hành ý thức là Quán. Chỉ và Quán luôn song hành trong lúc Thiền định.
Câu kệ đầu tiên của phẩm Song Yếu Kinh Pháp Cú, đức Phật dạy: 'Ý dẫn đầu các pháp, ý làm chủ, ý tạo'. Toàn bộ đời sống cá nhân và xã hội đều ít nhiều phản ánh chất lượng của những gì đang diễn ra trong tâm.
Điều quan trọng nhất vẫn là tâm thức. Mọi hành động, nếu khởi lên từ nội tâm an tịnh, ly dục ly ác, thì đều là chủng tử của bồ đề. Đó mới là pháp hành cao nhất và khó nhất trên con đường cầu đạo giải thoát.
Tiến trình huân tập và chuyển y cho thấy khả năng thay đổi tận gốc tâm lý con người. Thói quen bất thiện không phải là định mệnh bất biến, mà có thể được chuyển hóa thông qua sự thực hành kiên trì các thiện pháp.
Bát tụ bảo là vật phong thủy ngày càng được nhiều gia đình lựa chọn với kỳ vọng chiêu tài, giữ lộc và ổn định vận khí. Tuy nhiên, hiệu quả của vật phẩm này phụ thuộc rất lớn vào cách sử dụng và đặc biệt là vị trí đặt trong không gian sống.
Huân tập là sự lặp đi lặp lại của hành vi có sự can thiệp của ý thức, những hành vi, tư duy hay cảm xúc tích cực sẽ tạo ra chủng tử mới thay thế dần các chủng tử tiêu cực hay các thói quen.
Ngày nay chúng ta có thể khám phá không gian vũ trụ mặt trăng hay sao hỏa nhưng chúng ta chưa khám phá được tâm thức chính mình.
Khi một người sống có chính niệm ban ngày, thì cách họ đối diện cảm thọ, cách họ phản ứng với sợ hãi, cách họ nhận diện tâm lý thay vì bị cuốn đi… sẽ dần trở thành khuôn mẫu vận hành của tâm, và khuôn mẫu ấy có thể xuất hiện ngay cả trong mộng.
Con đường trở về, đi vào Tự Tính là con đường hoàn toàn thiện lành và có khả năng đưa đến những sự việc bất khả tư nghì.
Có thể ví, nếu nghiệp là mực, thì A-lại-da thức chính là tờ giấy. Không có giấy, mực chẳng thể bám; không có mực, giấy vẫn trống không.
Khi thức dần được chuyển hóa thành trí, kết quả đầu tiên và rõ ràng nhất là giảm khổ, tăng an lạc. Không phải vì cuộc đời không còn khó khăn, mà vì tâm không còn phản ứng một cách mù quáng trước khó khăn ấy.
Nếu chủng tử là hạt giống được gieo vào chiều sâu A-lại-da thức, nếu tập khí là thói quen hình thành từ sự lặp lại của những hạt giống ấy, thì nghiệp thức chính là dòng chảy đang hiện hành của tâm.
Chuyển hóa A-lại-da thức là chuyển nghiệp từ gốc, chứ không chỉ điều chỉnh hành vi bên ngoài.
Theo Duy Thức học, điều mà con người vẫn gọi là 'tôi' thực chất không phải là một thực thể độc lập hay thường hằng, mà là một cấu trúc tâm lý được hình thành từ nghiệp và tập khí, được duy trì nhờ sự huân tập liên tục giữa Mạt-na và A-lại-da.
Tự do nội tâm không đến từ việc thay đổi hoàn cảnh mà đến từ khả năng thấy rõ tiến trình tâm đang vận hành.
Duy Thức học ví 5 thức đầu như những cánh cửa. Nếu không hiểu từng ô cửa, con người sẽ mãi loay hoay trách hoàn cảnh, trách người khác, mà không thấy rằng mọi khổ đau đều bắt đầu từ cách tâm mình tiếp nhận thế giới.
Duy Thức học là nền tảng của trị liệu nội tâm, của chữa lành nghiệp thức và chuyển hóa tập khí.
Giữa những cú lướt vô thức của ngón tay trên màn hình, chúng ta tưởng đang chọn lựa thế giới, nhưng thật ra là thế giới đang chọn lựa chúng ta. Mỗi cái chạm nhẹ đều gieo xuống một hạt giống nghiệp số, rồi chính những hạt giống ấy lại nảy lên thành thực tại bao quanh ta.
Dù đứng trên góc độ nào thì người đứng đầu phải là người có phẩm chất đạo đức với công việc quản lý toàn hệ thống nào đó. Phẩm hạnh đạo đức của thiền sư Mãn Giác là bậc chân tu khả kính xứng đáng cho hậu thế noi theo.
Sống với Thực Tướng Vô Tướng như thế chính là sống với Giác thể tròn sáng nơi A Lại Da thức, thênh thang, lồng lộng, tiêu dao với tháng ngày và với chỗ nơi, không còn bị vướng bận bởi thời gian, không gian.
Ở đây, nhìn bề ngoài ta thấy Thiền Tông đi ngược lại Phật giáo nguyên thủy, song đi sâu vào bản chất thì thấy không có gì mâu thuẫn, mà thống nhất với nhau. Đó là điểm riêng trong triết học Phật giáo Việt Nam thời Trần.
Ngày 1/11/2025 tại Chùa Pháp Vân (Hà Nội) diễn ra Pháp hội 'Maratika World Peace Monlam' - Cầu nguyện hòa bình thế giới, do Đức Maratika Dhungdzin Rinpoche chủ trì.
'Vô thức' là khái niệm nền tảng của tâm lý học phân tích phương Tây, trong khi 'Vô vi' là tinh hoa của tư tưởng Lão - Trang trong Đạo học phương Đông. Một bên hướng vào giải mã hoạt động của tâm trí, bên kia hướng tới giải phóng con người khỏi sự nô lệ của tâm trí.
Trong hơn 10 năm trở lại đây, nhân loại đã sử dụng trên máy tính và điện thoại nhiều sản phẩm công nghệ hiện đại, được xem như một phần của trí tuệ nhân tạo (AI - Artificial intelligent). Những sản phẩm này đã trở thành công cụ cần thiết trong đời sống hàng ngày.
Trí tuệ phát sinh khi tam nghiệp được chính niệm soi sáng. Và ngược lại, có trí tuệ thì tam nghiệp hành xử một cách đúng đắn và chân thật.
Giữa những tất bật của cuộc sống hiện đại, đôi khi chúng ta chỉ ước có một nơi để dừng lại, hít thở sâu, buông nhẹ mọi muộn phiền.
Thứ 6 ngày 13 không quyết định vận mệnh ai. Chỉ có tâm bất an mới tạo ra ngày đen tối, và tâm tỉnh thức mới khiến ngày ấy trở nên rực sáng.
Phải chăng, nghiệp (karma, luật vô hình) có vai trò nhất định trong việc hình thành tế bào gốc ở con người, trong việc vừa làm thay đổi, biến đổi, vừa tổ hợp, kết hợp, sắp xếp các các AND, ARN trong con người?
Tổ Không Hải luận giải thêm rằng bản thân tâm thức là một tồn tại vốn có phổ quát trong pháp giới. Tâm thức vũ trụ vẫn không ngừng 'thuyết giảng' phật pháp trong ngôn ngữ của Pháp thân Phật hay nói cách khác, đức Phật trên thực tế vẫn đang chuyển bánh xe Pháp trong vô số các hình thức, biểu tượng, ký hiệu, ngôn ngữ khác nhau trong khắp pháp giới.
Chính trong sự giác ngộ về tính vô ngã, vô thường và duyên khởi của vạn hữu, hành giả mới có thể chứng nhập Niết-bàn ngay trong đời sống hiện tại.
NSGN - Kinh lượng bộ (Sautrāntika) thường được nhắc đến như một trường phái triết học lớn của Phật giáo Ấn Độ bên cạnh những trường phái nổi tiếng khác như Nhất thiết hữu bộ, Trung quán phái (Mādhyamika) và Duy thức phái.
Không phải ngẫu nhiên nhiều người trên thế giới đều thích trình bày tranh tượng Phật trong nhà dù không phải là Phật tử. Nụ cười Phật góp phần tạo nên không gian thanh tịnh tốt lành.
Với tư cách là những cư sĩ, phật tử trong thời đại số, chúng ta có trách nhiệm ứng dụng AI một cách có đạo đức, hướng tới sự phát triển của trí tuệ và lòng từ bi.
Bồ tát Quán Thế Âm được kính ngưỡng và thực hành rộng khắp trong các nước theo truyền thống Phật giáo. Mời quý độc giả cùng suy tư lý nghĩa câu chân ngôn của đức Bồ tát Quán Thế Âm - một phương pháp nuôi dưỡng từ bi, trí tuệ trong tâm mỗi người.
Lời nguyện cầu này xin dành tặng những ai chưa thấu hiểu những bản kinh văn với lý nghĩa thâm sâu, rộng lớn được chư đạo sư trong các đời quá khứ soạn tác, đồng thời cũng là một phần trong các lời cầu nguyện tại các khóa lễ thành tựu.
Nghiệp không phải là một sự trừng phạt hay một bản án cố định mà là hệ quả của nhân duyên
NSGN - Điểm đặc biệt tạo nên giá trị đặc sắc cho Phật giáo đó là triết thuyết về tinh thần bình đẳng tuyệt đối. Đức Phật luôn nhấn mạnh đến tinh thần tự lực để giải thoát và đạt được những gì mình mong muốn.
Duy Thức học cung cấp một nền tảng lý luận vững chắc để hiểu rõ cơ chế hình thành và chuyển hóa hành vi bắt đầu từ việc chuyển hóa tâm thức.
NSGN - Con người là một chúng sanh huyền bí có nhiều tiềm năng phi thường, và trong dòng tâm thức của chúng sanh ấy chứa đựng muôn hình vạn trạng có thể tạo ra năng lực đưa con người đi đến các cảnh giới khác nhau.
Nếu muốn 'Hết Sợ' thì cần buông bỏ rốt ráo Bản Ngã nơi Mạt Na thức qua xuyên phá vượt qua được Mạt Na thức và qua buông bỏ tất cả những mầm giống chủng tử Nghiệp Thức của Bản Ngã nơi A Lại Da thức.
Duy Thức học là một hệ tư tưởng sâu sắc về tâm thức, mang đến không chỉ sự hiểu biết triết học mà còn phương pháp thực hành cụ thể giúp con người vượt qua vô minh để đạt giác ngộ.
Chư Phật và chư Bồ tát lấy đại bi làm sự nghiệp. Vậy người đã phát tâm Bồ Đề, nếu muốn cứu độ chúng sinh, chỉ nên nguyện sinh trong ba cõi, ở nơi đời ngũ trược, vào ba đường ác mà cứu khổ cho chúng hữu tình.
Cỏ dại hiểu đất, hiểu trời, hiểu nhu cầu của muôn loài. Cỏ hãnh diện cuộc đời nó chỉ có một mùa và thản nhiên nối vào cho thế hệ tiếp ở mùa sau. Một mùa đã đủ hiểu lòng đất và trời xanh.
Có thể nói rằng Từ, Bi, Hỷ, Xả là những đức hạnh tốt lành và cao đẹp để xây dựng nên một con người hoàn thiện, một gia đình hạnh phúc, một xã hội tốt đẹp.
Điều quan trọng nhất là bạn phải hiểu rằng: bạn không thể hoàn toàn dựa vào một 'người' nào đó mà phải dựa vào 'pháp'. Pháp là chân lý, là những giáo lý bất biến mà đức Phật đã truyền dạy.
Pháp giới tính tuyệt đối chính là sự trực nhận, phải tự mỗi cá nhân 'thấy', 'chứng ngộ' được, chứ không phải do danh từ, kinh điển nói mà biết, sự giảng nghĩa kinh điển dù có rành mạch tới đâu thì cũng chỉ là nói chuyện đời thường mà thôi.
Hòa thượng Thích Thiện Bảo, tác giả bộ sách gồm 4 tập ''Quăng đời mình vào chốn thiền môn'' (NXB Hồng Đức) đã chia sẻ với độc giả về hành trình viết hồi ký đi tu, học và hành đạo của mình trên nhiều cương vị khác nhau.
Cuốn sách 'Trọn vẹn từng khoảnh khắc' của nữ Phật tử 8X Thi Lâm như một làn gió mát lành cho người đọc, chuyển hóa cả những nỗi đau ẩn giấu sâu kín bên trong tiềm thức.