Những trang sử trên đá

VHXQ - Những tấm bia đá ở xứ quảng không chỉ lưu dấu chuyện làng, chuyện họ, mà còn kể về hành trình mở đất, giao thương và giao thoa văn hóa. qua những dòng chữ hán - nôm, một phần ký ức của vùng đất được lưu giữ qua thời gian.

Đưa di sản Hán Nôm xứ Quảng vào đời sống đương đại

VHXQ - Trong kho tàng di sản văn hóa xứ Quảng, Hán Nôm là một lớp ký ức đặc biệt. Đó không chỉ là những văn bản cổ được viết bằng chữ Hán, chữ Nôm, mà còn là vật lưu giữ lịch sử vùng đất, dòng họ, làng xã, truyền thống khoa bảng, đạo lý gia phong và những dấu ấn văn hóa của nhiều thế hệ.

Hoành phi trong không gian thờ tự

VHXQ - Trong không gian văn hóa xứ quảng, từ những ngôi đình làng, mái chùa đến các nhà thờ tộc, hoành phi luôn hiện diện trang trọng. Những tấm biển gỗ sơn son thếp vàng, những hàng chữ hán được chạm khắc công phu không chỉ để trang trí mà còn là nơi người xưa gửi gắm đạo lý, gia phong, tín ngưỡng và ước vọng cộng đồng.

Văn tế miền tâm tưởng

VHXQ - Trong không khí trang nghiêm của lễ hội đình, miếu, đến nhà thờ tộc họ… những bài văn tế góp phần lưu giữ, trao truyền ký ức về tiền nhân, đạo hiếu và khát vọng bình an của cộng đồng. Đằng sau những câu chữ Hán - Nôm trang trọng là một thế giới tâm linh dung hợp, nơi người Quảng gửi gắm lòng tri ân và ý thức sâu xa về nguồn cội.

Tìm thân nhân người đàn ông tử vong dưới chân cầu Trần Quý Kiên

Ngày 29/9, Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hồ Chí Minh cho biết đang thụ lý điều tra vụ việc một người tử vong chưa rõ nguyên nhân, được phát hiện tại khu vực chân cầu Trần Quý Kiên, phường An Khánh.

Giáo sư Lê Mạnh Thát nói về Đại tạng kinh Việt Nam và tình hình nghiên cứu Phật học tại nước ta

Câu chuyện này được trao đổi cách đây nhiều năm trước, bên lề Đại lễ Vesak Liên Hiệp Quốc tại Vương quốc Thái Lan. Bẵng đi và băng ghi âm câu chuyện cũng bị vùi theo các lớp sự kiện, mãi cho đến nay bỗng tìm lại được.

Học sinh Bắc Ninh giành 3 giải cuộc thi “Viết chính tả chữ Hán” năm 2026

Tham dự cuộc thi “Viết chính tả chữ Hán” năm 2026 dành cho học sinh 15 trường trung học phổ thông chuyên khu vực phía Bắc, trong số 6 giải cá nhân, học sinh thành phố Bắc Ninh vinh dự giành 3 giải gồm 1 giải Ba và 2 giải Khuyến khích.

Kho cổ thư Phật giáo Việt Nam: Cuộc chạy đua với thời gian

Trong dòng chảy hơn 2.000 năm đồng hành cùng dân tộc, Phật giáo Việt Nam đã kiến tạo nên một kho tàng thư tịch, điển tịch đồ sộ. Tuy nhiên, qua thăng trầm lịch sử, nguồn di sản quý giá này đang bị mai một và phân tán nghiêm trọng.

Những cột đá lưu dấu thời gian

Ở thôn Câu Đồng, xã Quảng Yên hôm nay, giữa nhịp sống của một vùng quê đang đổi thay, Đền thờ và lăng mộ Quận công Hoàng Bùi Hoàn vẫn giữ một dáng vẻ trầm mặc. Gần 300 năm qua, những khối đá xanh, những cột đá khắc chữ Hán và hệ thống tượng, linh vật nơi đây đã trở thành những dấu tích đặc biệt về một giai đoạn lịch sử của vùng đất xứ Thanh.

Bền bỉ 'giữ lửa' văn hóa Cao Lan

Trong ngôi nhà sàn nhỏ ở Tổ dân phố 8, ông Âu Văn Cương, 73 tuổi, chủ nhiệm CLB giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc Cao Lan, phường Bình Thuận, tỉnh Tuyên Quang vẫn miệt mài, tỉ mỉ ghi chép từng lời bài hát Sình ca vào cuốn sổ nhỏ. Ông bảo: “Mấy chục cuốn sổ tay này là tài sản quý nhất đối với tôi. Say mê điệu hát Sình ca từ lâu, nên tôi sưu tầm, ghi chép, dịch từ chữ Hán ra chữ Quốc ngữ để phổ biến cho mọi người dễ học”.

Những gam màu dệt nên không gian thiêng của nghi lễ Nàng Hai

Trong không gian linh thiêng của nghi lễ Nàng Hai - Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, trang phục của mỗi nhân vật không đơn thuần là sự lựa chọn về màu sắc hay kiểu dáng. Từ chiếc áo pháp của thầy cúng, sắc vàng, sắc đỏ trên trang phục của Nàng Gường, Nàng Sở đến màu chàm trầm mặc của các mụ nàng, mụ nọi, mỗi gam màu, mỗi cách phục sức đều góp phần tạo nên một hệ thống biểu tượng riêng. Ở đó, trang phục giúp nhận diện nhân vật, phân định vị trí trong nghi lễ, đồng thời, ẩn chứa những quan niệm về vũ trụ, con người và ước vọng của cộng đồng người Tày qua lễ hội Nàng Hai.

Khảo phần Phổ Thuyết Tứ Sơn trong Khóa Hư Lục Giải của Thiền sư Tuệ Tĩnh

Phổ thuyết Tứ sơn là phần có tính văn chương hay và uyên bác bậc nhất trong Khóa hư lục, phần giải nghĩa Nôm cũng chuẩn xác với văn từ tuy nôm na mà vẫn mượt mà nhuần nhị thể hiện được cái hay đẹp của tiếng Việt cổ.

Ô Quan Chưởng hơn 200 năm giữa nhịp sống Hà Nội

Giữa dòng xe qua lại và đời sống phố cổ, Ô Quan Chưởng vẫn hiện diện giữa Hà Nội hôm nay, mang theo dấu tích của Thăng Long xưa.

Mái đình trăm tuổi

Tọa lạc bên dòng sông Gianh hiền hòa, đình làng Cao Trạch ở xã Tuyên Bình không chỉ là nơi để người dân tưởng nhớ công đức các vị tiền hiền có công mở đất lập làng, mà còn là nơi thể hiện tinh thần đoàn kết, truyền thống hiếu đạo, uống nước nhớ nguồn. Từ một đình làng bị mai một, tàn phá bởi chiến tranh và thời gian, người dân địa phương đã từng bước tôn tạo lại hiện trạng, khôi phục lễ hội có từ ngàn xưa, góp phần gìn giữ nét đẹp văn hóa, lịch sử của làng.

Đào móng nhà phát hiện chum tiền

Trong quá trình đào móng xây nhà cho anh Võ Hồng Sơn (1996, trú phường Cửa Lò, Nghệ An), thợ lái máy múc đã phát hiện một chiếc chum bị vỡ, lộ ra nhiều đồng xu.

Đào móng nhà, phát hiện chum tiền xu nặng gần 10kg

Trong lúc đào móng xây nhà, một gia đình ở phường Cửa Lò (Nghệ An) bất ngờ phát hiện chiếc chum sành chứa nhiều tiền xu nghi là tiền cổ. Số tiền nặng gần 10kg.

Đào móng xây nhà phát hiện chum sành chứa cả yến tiền xu

Trong lúc đào móng xây nhà, một gia đình ở phường Cửa Lò (Nghệ An) bất ngờ phát hiện chum sành chứa gần 10kg tiền xu, nhiều đồng đã rỉ sét và dính chặt vào nhau.

Đào móng xây nhà phát hiện chum tiền xu nặng gần 1 yến

Quá trình đào đất làm móng nhà, một gia đình ở Nghệ An phát hiện chum sành chứa đầy tiền xu, nặng khoảng 10kg. Trên mặt đồng xu có chữ giống chữ Hán, giữa đồng xu có lỗ hình tròn hoặc vuông.

Người Việt thời vua Đinh nói tiếng Việt thế nào?

Theo ThS Võ Tuấn Vũ, tiếng Việt đã trải qua một quá trình hình thành và biến đổi kéo dài hàng nghìn năm, với ngôn ngữ và chữ viết không phải lúc nào cũng giống hiện nay.

Từ bảo tồn di sản đến kinh tế di sản: Gợi mở từ làng giấy bản Dìa Trên

Một buổi chiều đầu tháng Chín, tôi đến làng giấy bản Dìa Trên, xã Quảng Uyên. Giữa núi rừng Cao Bằng hùng vĩ, làng Dìa Trên vẫn lặng lẽ giữ gìn một nghề truyền thống độc đáo - nghề làm giấy bản của người Nùng An. Trong gian bếp ấm, bên máng gỗ và những bó vỏ cây, tiếng chày giã bột vẫn vang lên đều đặn, như nhịp thở quen thuộc của bản làng bao đời.

Giáo viên bị chụp ảnh, bêu xấu trên sân khấu vì học sinh không đạt điểm cao

TRUNG QUỐC - Một huyện nghèo ở miền Tây Nam Trung Quốc đã lên tiếng xin lỗi sau khi yêu cầu giáo viên tiểu học và THCS lên sân khấu chụp ảnh, phía sau hiển thị những chữ mang tính sỉ nhục vì học sinh đạt điểm thi thấp.

Đặng Trần Côn – Người nghe tiếng chinh phu giữa một thời binh lửa

Trong lịch sử văn học Việt Nam, có những tác giả để lại hàng trăm pho sách mà tên tuổi dần khuất sau bụi thời gian; lại có người chỉ cần một tác phẩm cũng đủ dựng nên một cột mốc không thể phai mờ. Đặng Trần Côn thuộc về số ít những người như thế. Ông đi qua thế kỷ XVIII đầy tao loạn, cuộc đời ngắn ngủi và còn phủ nhiều khoảng tối, nhưng đã để lại Chinh phụ ngâm – khúc ngâm bằng chữ Hán cất lên từ nỗi cô đơn của người vợ có chồng ra trận. Từ trang sách của một nhà nho đất Thăng Long, tiếng thở dài ấy được những tài năng diễn Nôm nâng thành tiếng Việt tuyệt đẹp, sống trong lòng nhiều thế hệ: “Cùng trông lại mà cùng chẳng thấy/ Thấy xanh xanh những mấy ngàn dâu…”

Nơi dấu xưa hòa cùng nhịp sống mới

Giữa nhịp sống hối hả và những lo toan thường nhật, có những nơi chỉ cần một lần tìm về, lòng người như chậm lại. Ở vùng biển Tiên Trang, tựa lưng vào vách núi Bồ, hướng mặt ra biển cả, chùa Đồng - tên chữ Hán là Linh Ứng tự - là một không gian như thế.

Quan điểm về khuyến học của người dân Việt Nam thời quân chủ

Khuyến học ở Việt Nam thời quân chủ không chỉ có trong "phép nước" mà còn được thể hiện tại "lệ làng". Lệ làng ở đây là phong tục, tập quán nói về quan điểm khuyến học của các làng xã ghi trong Tục lệ chữ Hán hiện lưu trữ tại Viện Nghiên cứu Hán Nôm, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam.

Văn bia Từ Quang Tháp Ký Văn

NSGN - Tháp Từ Quang vừa mới được tu bổ cách đây không lâu. Tháp nằm trong vườn tháp chùa Linh Quang (chùa Trà Lũ Trung, hoặc chùa Trung) thuộc xã Xuân Bắc, huyện Xuân Trường, tỉnh Nam Định (nay thuộc tỉnh Ninh Bình).

Cận cảnh công trình xuống cấp bên trong một khu lưu niệm ở Huế

Ngôi nhà nằm trong Khu lưu niệm danh nhân Phan Bội Châu ở Huế xuống cấp nghiêm trọng, hiện đang chờ phê duyệt kinh phí sửa chữa.

Những dòng chữ Hán tại lăng Ông Tân Thái

ĐNCT - Tôi vừa có dịp đưa các hướng dẫn viên đến tham quan, tìm hiểu về lịch sử ngôi lăng của làng - lăng Ông Tân Thái (phường Sơn Trà) - nơi từ bao đời nay người dân địa phương thờ Đức Ngư Ông, vị thần được ngư dân tôn kính như ân nhân cứu giúp họ giữa biển khơi.

Tự hào khoe tiếng Việt

ĐNCT - Giữa nhịp sống Sài Gòn sôi động và hiện đại, không ít những người trẻ đang chọn một lối đi riêng: học chữ Hán, chữ Nôm để hiểu sâu hơn tiếng Việt họ đang nói mỗi ngày. Hành trình ấy đã được kể lại qua một triển lãm nhỏ nhưng đầy tâm huyết.

Thăm động Hồ Công, tìm dấu tích vua, chúa trên vách đá

Nằm ẩn giữa núi Xuân Đài, động Hồ Công, xã Vĩnh Lộc, tỉnh Thanh Hóa không chỉ hấp dẫn bởi cảnh sắc kỳ thú mà còn lưu giữ nhiều bài thơ chữ Hán, dấu tích của các vua Lê, chúa Trịnh và những bậc tao nhân, mặc khách từng tìm đến vãn cảnh.

Khai thác lợi thế thiên bẩm ở trẻ khi dạy tiếng Trung

ĐNCT - Tọa đàm trực tuyến do Viện Nghiên cứu Ứng dụng Ngôn ngữ Bác Nhã tổ chức vừa qua đã chỉ ra những điểm cốt lõi: Trẻ nhỏ học tiếng Trung hiệu quả nhất khi giáo viên biết khai thác khả năng bắt chước và tư duy trực quan thiên bẩm của các em.

Murasaki Shikibu: Người phụ nữ viết 'tiểu thuyết đầu tiên' của nhân loại

Hơn 1.000 năm trước, một phụ nữ Nhật Bản đã viết câu chuyện dài về tình yêu, quyền lực và những chuyển biến tâm lý mà độc giả hiện đại vẫn có thể đồng cảm.

Thăm đình Đa Lộc

Nằm tại thôn Đa Lộc, xã Thiệu Quang, đình Đa Lộc là công trình kiến trúc cổ mang đậm dấu ấn lịch sử và văn hóa của địa phương. Đình được xây dựng năm 1879 dưới thời vua Tự Đức, kiến trúc 5 gian 2 chái bằng gỗ lim chắc chắn với những đường nét điêu khắc tinh xảo, thể hiện tài hoa của nghệ nhân xưa.

Hát Soọng Cô - tiếng hát trao duyên của người Sán Dìu ở Quảng Ninh

Việc được Bộ VHTTDL công nhận diễn xướng dân gian hát Soọng Cô là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia đã khẳng định sức sống bền bỉ của loại hình nghệ thuật này trong đời sống cộng đồng người Sán Dìu ở Quảng Ninh.

Những tay cọ cuối cùng níu nghề xưa ở Bao Vinh

Từng tạo nên những tác phẩm hiện diện trong cung điện triều Nguyễn và không gian tín ngưỡng xứ Huế, nghề vẽ tranh gương (tranh kính/tranh kiếng), vẽ phù thượng lương bằng tay ở phố cổ Bao Vinh nay chỉ còn được gìn giữ bởi những người thợ cuối cùng.

Sự thật về mốc 10.000 bước đi bộ mỗi ngày

Đi 10.000 bước mỗi ngày từ lâu được xem là 'chuẩn vàng' để sống khỏe. Nhưng ít ai biết con số này không xuất phát từ một nghiên cứu khoa học, và các chuyên gia hiện đã đưa ra một kết luận khác.

Có thực sự cần đi bộ 10.000 bước/ngày?

Con số 10.000 bước đi bộ mỗi ngày được xem lại chìa khóa để có sức khỏe tốt và sống lâu, thậm chí trở thành 'chuẩn mực'. Nhưng điều đó chưa thực sự đúng.

Gia tăng nhu cầu học tiếng Trung tại Thanh Hóa

Từ chỗ chủ yếu phục vụ nhu cầu du học, xuất khẩu lao động, tiếng Trung đang ngày càng được nhiều học sinh, sinh viên, người đi làm và hộ kinh doanh tại Thanh Hóa lựa chọn. Sự gia tăng đầu tư, mở rộng hợp tác kinh tế và nhu cầu tuyển dụng nhân lực biết tiếng Trung đang biến ngoại ngữ này thành lợi thế nghề nghiệp.

Dấu ấn ông tổ chữ Hán, chữ Nôm trên đất Bắc Ninh

Nằm ở phía Bắc của kinh thành Thăng Long xưa (Thủ đô Hà Nội ngày nay), Bắc Ninh khẳng định vị thế của một vùng đất hiếu học, khoa bảng. Đặc biệt, nơi đây còn lưu giữ dấu ấn đậm nét về quá trình hình thành, phát triển của cả chữ Hán lẫn chữ Nôm, chứng minh cho quá trình tiếp biến văn hóa, kiến tạo nền khoa cử và sức sống mãnh liệt của bản sắc văn hóa Việt Nam.

Những người giải mã lịch sử

Giữa nhịp sống số, vẫn có những người đắm mình trong thế giới của những nét chữ cổ xưa. Họ là những nhà nghiên cứu, dịch thuật Hán - Nôm ngày ngày miệt mài bên văn bia, sắc phong, mộc bản và những thư tịch cổ để giải mã lịch sử, lắng nghe tiếng nói của tiền nhân và nối dài mạch nguồn ký ức văn hóa dân tộc.

Từ con số 0, nữ sinh bền bỉ một năm để chạm tới 3 đại học danh giá Trung Quốc

Một năm gần như không có ngày nghỉ giúp em Phạm Khánh Linh trúng tuyển Đại học Thanh Hoa, Đại học Bắc Kinh và Giao thông Thượng Hải.

Hành trình đạo học Việt Nam qua triển lãm 'Từ Văn Miếu – Quốc Tử Giám Thăng Long đến Văn Miếu Diên Khánh'

Ngày 15/7, tại Bảo tàng tỉnh Khánh Hòa, Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám phối hợp với Bảo tàng tỉnh Khánh Hòa tổ chức triển lãm chuyên đề "Từ Văn Miếu – Quốc Tử Giám Thăng Long đến Văn Miếu Diên Khánh".

36.000 thẻ tre, thẻ gỗ trong giếng cổ- bách khoa toàn thư về nhà Tần

Thẻ tre ghi các văn bản chính thức của triều đại nhà Tần (khoảng năm 221-207 TCN) được tìm thấy ở tỉnh Hồ Nam gây ngạc nhiên các chuyên gia.

Tiếng xưa trên Vọng Hải đài

Một chiều bỗng dưng tôi nảy ra ý định trèo lên núi Ngũ Hành Sơn. Con đường dốc quanh co chừng hơn một trăm năm mươi bậc đá với tôi có gì lạ. Tôi không còn nhớ rõ mình đã từng bao lần đến đây, từng tựa vào vách núi bên Vọng Hải đài nhìn ra ngoài khơi xa kia biển cả mênh mông vô hồi những con sóng, vô hồi những tháng ngày.