Thằng Gạo năm nay 6 tuổi. Bằng tuổi nó, những đứa trẻ khác trong xóm giờ đã tíu tít chuẩn bị sách vở, quần áo mới cho ngày khai trường. Vậy mà nó vẫn chưa nghe thấy bà ngoại nói gì. Nhà nghèo quá, ngoại nói vậy. Nghèo đến mức mỗi bữa cơm phải tính từng lon gạo, mỗi viên thuốc cũng phải cân nhắc, nên chuyện cho Gạo đi học cứ lần lữa mãi.
Ở Cà Mau, cá thòi lòi không chỉ là sản vật của rừng ngập mặn, mà còn là hương vị gắn với ký ức miền quê sông nước. Giữa những bãi bùn sau con nước ròng, loài cá có đôi mắt lồi, vây như chân nhỏ, thoăn thoắt “đi” trên mặt bùn đã trở thành hình ảnh đặc trưng của miền đất mũi.
ĐN - Dự án khắc phục khẩn cấp tuyến kè bảo vệ sông Thu Bồn khu vực An Lương (xã Duy Nghĩa) và khắc phục xói lở bờ biển Hội An (phường Hội An Đông - Hội An Tây) đang được các đơn vị đẩy nhanh tiến độ thi công. Hai dự án có tổng mức đầu tư 498,1 tỷ đồng, được kỳ vọng góp phần bảo vệ khu dân cư, hạ tầng ven sông, ven biển và tạo động lực phát triển kinh tế, du lịch khu vực.
Theo Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh Đồng Tháp, dự báo, lũ năm 2026 sẽ đạt đỉnh trong tháng 10, ở mức xấp xỉ và thấp hơn năm 2025 khoảng từ 0,1 - 0,3 m.
'Ai mua cá linh hông?' - tiếng rao của má Bảy tan vào buổi sớm còn bảng lảng hơi sương. Trên những cánh đồng vừa thức giấc, bông điên điển vàng lên bên mé nước, chiếc xuồng nhỏ chở theo mớ cá linh tươi rói và cả một mùa ký ức cứ thế len lỏi lướt qua. Mùa nước nổi rồi sẽ về và lại đi, cá linh cũng theo con nước mà vơi đầy. Chỉ có tình người ở lại - như câu chuyện của má Bảy, dì Tư, chú Ba, em Sấm và những người ở miền quê hồn hậu vẫn sống với nhau bằng cái nghĩa 'tối lửa tắt đèn có nhau'.
Từ chiều đến rạng sáng, gần 60 hộ dân ở xóm Bắc Thắng, xã Hải Lộc, Nghệ An vẫn duy trì nghề câu mực bằng thuyền thúng. Đêm trúng luồng, mỗi người có thể kiếm vài triệu đồng.
Không chỉ ngày hôm nay, mà suốt hơn nửa thế kỷ qua, mỳ Quảng Cây Trâm đã vang danh khắp một vùng quê xứ Quảng. Hương vị cố hữu cùng nét chấm phá độc đáo của tô mỳ nơi đây vẫn vẹn nguyên, bền bỉ đọng lại cùng thời gian.
Nước lũ đầu nguồn đổ về kết hợp triều cường dâng cao khiến nhiều diện tích lúa đang vào kỳ thu hoạch ở vùng Đồng Tháp Mười, tỉnh Tây Ninh bị ngập sâu. Trước nguy cơ người dân bị thiệt hại, trong hai ngày qua, hàng trăm cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang tỉnh đã khẩn trương xuống đồng, cùng nhân dân chạy đua với con nước, thu hoạch lúa.
Khi con nước từ thượng nguồn bắt đầu tràn đồng, miền quê phương Nam cũng vào mùa sản vật. Trên những cánh đồng ngập nước một số địa bàn trong tỉnh An Giang, cá linh theo dòng nước về, bông điên điển vàng rực ven bờ, cùng cua, ốc, tép, cá lóc, cá rô, cá chốt, bông súng… trở thành nguồn nguyên liệu cho nhiều món ăn dân dã mà đậm đà hương vị quê nhà.
Khúc sông ấy chỉ chừng 5km nhưng đủ gói trọn một đêm mưu sinh của những phận đời neo mình nơi cửa sông Lý Hòa. Từ lúc mặt trời trượt dần sau rặng cây cho đến khi bình minh nhuộm hồng mặt nước, người làng sông nước lại đi theo con trăng, con nước và cả những may rủi chẳng bao giờ báo trước của một cái nghề đã gắn bó tự bao đời.
Ở vùng biển Đá Bạc, nghề lưới ghẹ quanh năm gắn với những chuyến ra khơi. Nhưng khoảng từ tháng 5 đến tháng 8 âm lịch được xem là mùa ghẹ, khi ngư dân có thêm hy vọng về những mẻ lưới đầy và nguồn thu nhập khá.
Một buổi chiều nước ròng cuối tháng Bảy, gió đầu nguồn sông Tiền mang hương phù sa len qua bụi điên điển vàng rực ven sông. Trước hiên nhà, ông Bảy Hổ - người đã đi gần trọn thế kỷ - lặng lẽ vuốt chiếc roi trâu nhẵn bóng mồ hôi. Câu hỏi hồn nhiên của đứa cháu nội về những mùa nước nổi ngày xưa đưa ông trở về một thời mưu sinh lênh đênh, khắc nghiệt nhưng ấm áp nghĩa tình. Đó không chỉ là câu chuyện của mùa len trâu, mà còn là ký ức về đất, về nước, về người, về một miền quê in đậm dấu ấn từ những mùa nước lũ.
Nửa đời người bập bềnh theo từng con nước trên dòng Lô giang, những người dân vạn chài làng Vân Tập (xã Đoan Hùng) từng ăn, ngủ trên những chiếc bè rộng chừng 10m2. Sau bao thăng trầm, họ đã quyết tâm “cắm sào”, lên bờ dựng nhà, lập nghiệp trên vùng đất mới. Cuộc sống hôm nay đã bình yên, ổn định hơn, nhưng trong sâu thẳm, họ vẫn nặng lòng với dòng sông từng nuôi lớn bao thế hệ...
Thời điểm này, người dân trồng cói ở "ốc đảo" Hồng Lam (xã Nghi Xuân, Hà Tĩnh) đang tất bật vào vụ thu hoạch. Năm nay năng suất tuy giảm, song giá cói tăng giúp bà con cải thiện thu nhập.
Trước khi đi vào câu chuyện những thị tứ miền Tây, có lẽ cần bắt đầu từ một câu hỏi tưởng như đơn giản: Vì sao giữa đồng bằng mênh mông lại xuất hiện những cụm dân cư đông đúc, những ngôi chợ, những bến ghe, những phố nhỏ?
Ở giữa lòng hồ Trị An có một lớp học tình thương rất đặc biệt.
Đêm xuống trên dòng Cà Ty. Gió từ biển theo con nước luồn vào phố, mang theo vị mặn quen thuộc của miền duyên hải. Hai bên bờ sông, người dân và du khách chậm bước, đứng lại bên lan can chờ những đóa hoa đăng được thắp sáng.
HNN - Dự án bến tổng hợp - container số 4 và số 5 cảng Chân Mây đang được các nhà thầu đẩy nhanh tiến độ thi công. Trên công trường, hàng trăm kỹ sư, công nhân chạy đua với thời gian để đưa bến số 4 vào khai thác đúng kế hoạch.
Giữa mùa mực, làng chài xứ Nghệ rộn ràng hẳn lên nhờ những chuyến biển xuyên đêm. Nghề câu mực truyền thống dù nhọc nhằn nhưng giúp ngư dân thu về hàng triệu đồng mỗi đêm từ "lộc biển".
Từ một nghề phụ thuộc nhiều vào điều kiện tự nhiên, nuôi ngao ở Ninh Bình đang từng bước chuyển sang hướng sản xuất chuyên nghiệp. Người nuôi chủ động áp dụng tiến bộ kỹ thuật, quản lý môi trường, tăng cường liên kết với doanh nghiệp và đáp ứng các tiêu chuẩn chất lượng ngày càng khắt khe. Sự chuyển dịch giúp nâng cao hiệu quả sản xuất, mở ra cơ hội gia tăng giá trị sản phẩm, từng bước đưa con ngao trở thành sản phẩm có sức cạnh tranh trên thị trường.
VHXQ - Tôi lên cầu Bến Giằng khi mặt trời chưa ló dạng. Chạy xe máy từ Thạnh Mỹ lên, sương lạnh như lạc vào khung trời khác, chứ không phải cũng cung đường đó, buổi trưa đứng ở sân nhà bạn ngó điện thoại báo thời tiết, nó chỉ con số nhiệt độ ngoài trời là 370C.
VHXQ - Chợ là hạt nhân hình thành phố thị ven sông, nơi kết nối các dòng chảy kinh tế, văn hóa và con người của xứ Quảng.
Có những bài thơ đọc xong người ta nhớ một câu thơ. Có những bài thơ đọc xong người ta nhớ một hình ảnh. Còn với Sông Hồng của tác giả Hồng Gai, điều còn đọng lại trong tôi lại là một cảm giác được trở về.
Họ đã đi. Trong chuyến thiên di của cuộc đời, những người Cơ Tu miền Thượng rong ruổi khắp các cánh rừng, dừng lại, lập làng, rồi có lúc lại đi, tìm một nơi chốn khác. Họ gùi theo những tài sản bé mọn của mình, từng cái chum cái ché, từng chiếc nồi đồng, hạt giống cho mùa sau. Họ gùi theo cả tên làng…
Khi bình minh ló rạng những tia sáng đầu tiên, mặt nước chuyển dần từ gam màu trầm sang sắc vàng dịu, Đầm Chuồn (thành phố Huế) hiện ra như một bức tranh rực rỡ sắc màu.
Khi bình minh ló rạng với những tia sáng đầu tiên, mặt nước chuyển dần từ gam màu trầm sang sắc vàng dịu, Đầm Chuồn (phường Mỹ Thượng, thành phố Huế) hiện ra như một bức tranh rực rỡ sắc màu. Theo nhịp con nước, những con thuyền nhỏ nối nhau rẽ sóng, hoạt động nuôi trồng, khai thác và vận chuyển thủy sản diễn ra, tiếp nối nhịp sống thường nhật của cư dân vùng đầm phá.
Mưa xuống cũng là lúc sản vật đồng quê vùng U Minh Thượng thêm phong phú. Cá, cua, ốc theo con nước tìm về ruộng đồng; rau choại, hẹ nước xanh non góp thêm hương vị cho bữa cơm quê.
Từ lâu, anh Trần Văn Hiền (SN 1985, trú tổ 16, phường Pleiku, tỉnh Gia Lai) được người dân trong vùng gọi với cái tên trìu mến là 'rái cá Trà Đa'. Nhờ thành thạo với con nước, anh đã nhiều lần dũng cảm cứu sống người dân gặp nạn khỏi lưỡi hái tử thần.
Giữa tháng 6 âm lịch, con nước dưới kênh chuyển sang màu đỏ phù sa, người dân đầu nguồn An Giang lại bảo nhau: 'Sắp đến mùa nước nổi'.
Có người bảo, muốn hiểu độ mặn chát và sâu đằm của dòng Nhật Lệ, đừng lên tận đầu nguồn, hãy đến nơi sông gặp biển. Nơi ấy, giọt nước mang theo cả màu đỏ đất bãi, hương lúa Kiến Giang, hơi lạnh Long Đại, quyện trong vị mặn của sóng biển và tiếng máy thuyền. Để rồi theo mỗi cơn gió mặn thổi ngang qua đôi bờ, những câu chuyện đời người, chuyện bến đò xưa lại rào rạt ùa về.
Mùa ghẹ bắt đầu từ tháng 6 đến tháng 9 hàng năm, trong đó tháng 7 là chính vụ. Đang vào mùa du lịch nên sức tiêu thụ lớn, bạn buôn đến tận bãi để thu mua. Giá bán ghẹ xanh tầm 250-300 ngàn đồng/kg; ghẹ trứng vàng 120-130 ngàn đồng/kg.
Bình minh vừa lên, hàng chục người dân đã ngâm mình dưới vùng nước lợ cuối sông Trà Khúc để cào don. Nghề mưu sinh theo con nước không chỉ nuôi sống nhiều gia đình mà còn góp phần gìn giữ đặc sản mang đậm hương vị Quảng Ngãi.
Tại phường Hải Ninh, nghề kéo lưới rùng vẫn được duy trì trên bãi biển mỗi ngày, mang đến thu nhập, góp phần bảo tồn nét văn hóa lao động đặc trưng và trở thành trải nghiệm hấp dẫn đối với du khách.
Tại phường Hải Ninh, tỉnh Hà Tĩnh, nghề kéo lưới rùng vẫn được duy trì mỗi ngày, mang đến nguồn thu nhập, góp phần bảo tồn nét văn hóa lao động đặc trưng và trở thành trải nghiệm hấp dẫn với du khách.
Hơn 300 năm nay, nghề đãi hến trên sông La là nguồn sinh kế của hàng trăm hộ dân xã Đức Minh (Hà Tĩnh). Dù phụ thuộc vào con nước và thời tiết, nghề vẫn mang lại thu nhập ổn định cho nhiều gia đình.
HNN - Không có dấu hiệu báo trước, đàn ruốc theo con nước bất ngờ kéo vào sát bờ, nhuộm đỏ một khoảng biển. Hối hả, nhanh chóng, ngay sau khi ruốc vào, dọc bãi cát, những người dân làng chài đã mang lưới, thúng, rổ ra biển để vớt ruốc lên bờ. Được ví như ngày hội của làng chài, ngày ruốc về vừa mang đến nguồn thu nhập đáng kể, vừa tạo nên không khí lao động sôi nổi cho các làng chài ven biển.
Mỗi mùa nước nổi đi qua không chỉ mang theo phù sa, cá linh, bông điên điển mà còn bồi đắp ký ức, nuôi lớn tâm hồn bao thế hệ người miền Tây. Để rồi khi con nước không còn đầy như xưa, người ta mới thấm thía rằng mình đang mang món nợ ân tình với mùa nước nổi, với dòng Mekong đã tạo nên bản sắc của cả một vùng châu thổ.
Những chiếc máy quạt oxy bắt đầu rền vang khi con nước vừa lên. Trên những ao nuôi tôm dọc Quốc lộ 1 đoạn đi qua xã Đông Trạch, một ngày lao động mới của người nuôi thủy sản lại bắt đầu. Bao năm qua, những đầm tôm, ao cá vẫn là nguồn sinh kế của hàng trăm hộ dân, góp phần tạo nên diện mạo kinh tế của vùng quê này.
HNN - Mấy hôm trước, có dịp trở lại đầm phá trong tiết trời hanh nắng không một gợn mây, tôi chợt nhớ đến những ngày tháng Bảy cách đây chừng hai chục năm. Khi ấy, người dân đầm Chuồn quen gọi khoảng thời gian này là 'mùa vọ bay'.
HNN - 7 giờ tối, khi tiếng sấm sau cơn giông chiều chỉ còn vang vọng từ xa, bãi biển xã Phú Vinh đã lấp loáng ánh đèn pin của những người đi kéo mực địu (bạch tuộc). Với nhiều người, mùa mực địu vừa mang lại thu nhập, vừa đem đến niềm vui trong những ngày hè oi ả.
Có những bến sông không chỉ là nơi các chuyến đò đưa người qua lại, mà còn chở cả ký ức của một vùng quê. Giữa nhịp chuyển mình của xã Vĩnh Xương, tỉnh An Giang hôm nay, bến sông bên dòng Mekong vẫn lặng lẽ lưu giữ nghĩa tình của những con người bình dị đã góp phần bồi đắp nên cốt cách vùng đất đầu nguồn và chứng kiến hành trình từ một bến đò năm cũ đến cửa ngõ giao thương ở vùng biên giới Tây Nam.
Xã Hồng Thái, tỉnh Tuyên Quang nằm ở độ cao trên 1.200m so với mực nước biển, hằng năm cứ vào khoảng đầu tháng 7 khi những cơn mưa mùa hạ đổ xuống cũng là lúc 'bức tranh thủy mặc' khổng lồ thức giấc. Nước tràn từ sườn núi qua mạch ngầm, đổ vào từng bậc ruộng như những đợt sóng lấp lánh xô vào chân núi, biến cả thung lũng thành tấm gương khổng lồ phản chiếu mây ngàn.
Quê hương của ca sĩ Hồ Văn Cường không chỉ nổi tiếng với những cánh đồng sen mà còn hấp dẫn bởi ẩm thực mùa nước nổi, nơi những sản vật dân dã tạo nên hương vị rất riêng của miền Tây.
Mỗi độ hè về, khi nắng bắt đầu rát mặt sông Rào Nan, dòng nước mặn từ cửa Gianh theo con triều lặng lẽ ngược dòng, dâng lên tận chân đập Rào Nan. Đây cũng là lúc người dân thôn Thọ Linh, xã Nam Ba Đồn chuẩn bị ngư cụ bước vào một mùa đánh bắt đặc biệt. Theo dòng nước mặn là những đàn ruốc (còn gọi là khuyếc), rồi nhiều loài cá biển cũng nối nhau ngược sông tìm mồi. Con nước Rào Nan đổi vị, mang theo hơi thở của biển cả và những món quà hào phóng đến với cư dân vùng bán sơn địa này.
Trời còn chưa kịp sáng, màn sương mỏng như tấm khăn voan phủ lên mặt sông Tiền, sông Hậu. Từ bến nước trước nhà, má Bảy nhẹ tay đẩy chiếc xuồng ba lá rời bờ. Mỗi nhịp mái dầm chạm xuống dòng nước phù sa đều đặn nghe như có ai đang gõ nhịp song lang giữa mênh mang đồng nước để má hát bài vọng cổ 'Lá trầu xanh...'.