Hòa hợp - trí tuệ trong đối nhân xử thế

Người biết hòa hợp sẽ không lấy hơn thua làm mục đích, không lấy bản ngã làm trung tâm, mà lấy sự an vui của mọi người làm niềm vui của chính mình.

Tính Duyên khởi và Vô ngã trong Kinh Đế-thích sở vấn (DN21)

Kinh Đế-thích sở vấn cho thấy hận thù, tranh chấp và bất an không phải là hiện tượng ngẫu nhiên, mà khởi lên từ một chuỗi duyên khởi của tâm, bắt đầu từ vọng tưởng, tầm, dục, ưa-ghét, rồi dẫn đến tật đố và xan tham.

Ý nghĩa của Tùng, Cúc, Trúc, Mai

Tranh Tứ quý với Tùng - Cúc - Trúc - Mai không chỉ là di sản nghệ thuật tinh tế mà còn chứa đựng triết lý nhân sinh sâu sắc.

Tám pháp trong kinh Đại Điển Tôn (DN 19): Khảo sát dưới góc nhìn giáo lý vô ngã

Dưới góc nhìn vô ngã, tám pháp không chỉ là tiêu chuẩn đạo đức mà còn là lộ trình thực hành giúp chuyển hóa ngã chấp để tháo gỡ sự chấp thủ một cái tôi và thiết lập trí tuệ thấy biết chân lý.

Thước đo giữa trăm đường phật pháp

Mong rằng ngọn đèn chính niệm sẽ luôn soi chiếu trên vạn nẻo đường đời, giúp chúng ta biết cúi đầu khiêm hạ trước nhân gian và mỉm cười tự tại trước mọi nỗi khổ niềm đau của cuộc đời.

Ý nghĩa cầu nguyện trong đạo Phật

Đạo Phật khuyến khích cầu nguyện không chỉ cho bản thân mà còn cho người khác. Việc cầu nguyện điều gì đó cho người khác mang ý nghĩa cao đẹp thể hiện tấm lòng của mình đối với người đó, thể hiện tình thân thương, thể hiện tinh thần từ bi, vô ngã, vị tha...

Khảo cứu tư tưởng vô ngã trong kinh Xà-Ni-Sa (dn18) thuộc Trường Bộ Kinh

Kinh Xà-ni-sa (DN18) tuy không trực tiếp luận giải vô ngã như các kinh khác, nhưng qua những nội dung về tái sinh - nghiệp báo, năm kiết sử - quả Dự lưu và ba con đường an lạc - đoạn diệt vô minh, đã khẳng định rõ tinh thần vô ngã.

Mưa lớn giữa đêm hè

Thân này gửi tạm cuộc đời. Mưa qua, nắng lại, đất trời vẫn nguyên. Vô thường một trận mưa đêm. Vô ngã một giọt lặng im giữa trời.

Đức Phật đản sanh: Thánh cách giác ngộ xuất hiện

Hơn hai mươi lăm thế kỷ trước, Ấn Độ từng chứng kiến sự xuất hiện của một nhân vật lịch sử mà cách thái giác ngộ đã làm lay động cả một truyền thống tâm linh được tôn sùng thời bấy giờ.

Nguồn sáng nhân văn từ trí tuệ Phật giáo

Ngày nay, nhân loại đạt được nhiều thành tựu lớn lao về khoa học, công nghệ, kinh tế, nhưng thế giới vẫn đang chứng kiến chiến tranh, xung đột, biến đổi khí hậu... Trong hoàn cảnh đó, Đại lễ Vesak Liên hợp quốc 2026 vừa diễn ra tại Trung Quốc với chủ đề 'Trí tuệ Phật giáo thúc đẩy phát triển bền vững toàn cầu và xây dựng tương lai chung cho nhân loại' mang ý nghĩa đặc biệt.

Đạo Phật trong đời sống Việt: Giữ hồn dân tộc, gieo mầm thiện lành

Trải qua hàng ngàn năm lịch sử, Phật giáo không chỉ đơn thuần tồn tại như một hệ thống tín ngưỡng, một tôn giáo độc lập, mà đã bám rễ sâu sắc, hòa quyện vào huyết mạch của đời sống văn hóa, xã hội Việt Nam.

Vô ngã và tư tưởng xả ly trong kinh Đại Thiện Kiến Vương

Việc thấu suốt giáo lý vô ngã qua bài kinh này giúp chúng ta phá vỡ ngã chấp sai lầm, biết sống xả ly, vị tha, đồng thời thiết lập đời sống an nhiên, tự tại giữa một thế giới đầy biến động, vô thường.

Indonesia: Từ góc nhìn phật pháp phân tích sự biến động của IHSG 2026

Theo triết lý đạo Phật, của cải vật chất có được nhờ đầu cơ chỉ vì lòng tham, do tính không ổn định và sự căng thẳng tinh thần phát sinh, thường mang mầm mống của khổ đau trong tương lai.

Giá trị tư tưởng về người xuất gia trong Kinh Mi Tiên Vấn Đáp đối với Phật giáo hiện đại

Dù là vị vua có quyền lực lớn, Mi Tiên vẫn lắng nghe và học hỏi giáo pháp từ Na Tiên. Điều này cho thấy vị trí đặc biệt của người xuất gia trong đời sống văn hóa và tinh thần của xã hội Ấn Độ đương thời.

Tinh tấn như con đường thể nhập vô ngã, nghiên cứu qua tác phẩm Bồ Tát Hạnh

Trong lý tưởng Bồ Tát, vô ngã không phải là khái niệm triết học trừu tượng mà là kết quả của một đời sống hành động liên tục vì lợi ích chúng sinh. Chính nhờ tinh tấn mà từng bước tháo gỡ chấp ngã và mở rộng tâm từ bi.

Robot AI Quy y và câu hỏi: Trí tuệ để hiểu chính mình?

Có thể trong tương lai, nhân loại sẽ tạo ra vô số trí tuệ nhân tạo. Nhưng điều thế giới thiếu nhất, có lẽ vẫn luôn là: trí tuệ để hiểu chính mình.

Nhân quả luân hồi, 'ý thức' sinh diệt theo duyên

Nhờ duyên sinh, vô thường, vô ngã, không có ai 'trở lại', không có ai 'đi tiếp'. Chỉ có tiến trình nhân quả tiếp diễn, trong đó mỗi hình tướng mới xuất hiện đều vừa liên hệ với quá khứ, vừa hoàn toàn không phải là quá khứ.

Tính vô ngã trong kinh Subha qua cấu trúc Giới - Định - Tuệ

Thông qua phân tích cấu trúc Giới - Định - Tuệ trong Kinh Subha, có thể thấy rằng giáo lý vô ngã là kết quả của một tiến trình tu tập có điều kiện. Hành vi, tâm thức và thân tâm đều mang tính duyên sinh.

Bộ câu hỏi về 'Quán pháp vô ngã'

'Quán pháp vô ngã' là pháp tu quan trọng trong Phật giáo có mục đích thiết thực, lợi ích lớn cho hành giả. Kính mời bạn đọc tìm hiểu cùng Tạp chí NCPH thông qua những câu hỏi trắc nghiệm để biết sâu hơn về pháp môn này:

Vai trò Phật giáo trong kháng chiến chống quân xâm lược Nguyên - Mông

Khi một truyền thống tôn giáo nói chung được nội tâm hóa sâu sắc trong cộng đồng toàn xã hội và được định hướng theo các giá trị nhân văn, có thể trở thành sức mạnh quốc gia, chứ không phải chỉ là chiều kích riêng của tín ngưỡng.

Việt Nam tham gia tổ chức Lễ Phật Đản Vesak 2026 tại bang Punjab, Pakistan

Ngày 1/5, Chính quyền bang Punjab, Pakistan đã phối hợp với Đại sứ quán Việt Nam, Thái Lan, Myanmar, Nepal và Cao ủy Sri Lanka tại Islamabad đồng tổ chức Lễ Phật Đản Vesak 2026 tại Taxila, Trung tâm Phật giáo thế giới thời cổ đại và tại Bảo tháp Dhammarajika, nơi lưu giữ xá lợi Đức Phật từ hơn 2.000 năm trước.

Bản thể luận vô ngã và vô vi: Hướng tiếp cận triết học cho sức khỏe tinh thần của nhân loại

Nếu Vô ngã, dựa trên nền tảng Duyên khởi, phân tách cấu trúc khái niệm về một 'cái ngã' thường hằng bằng cách chỉ ra các yếu tố kết thành và vô thường của Ngũ uẩn. Đối lại nguyên lý Vô vi, trong hệ tương quan với Đạo và tính tự nhiên (ziran), đưa hành động trở về trạng thái thuận ứng với quy luật vận hành của tự nhiên, với nội tại của vũ trụ.

Độc lập cho Tổ quốc là giá trị nền tảng

Trên Quảng trường Ba Đình lịch sử, ngày 2-9-1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đọc bản Tuyên ngôn khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, trịnh trọng tuyên bố với thế giới về nền độc lập của dân tộc, đặt nền tảng cho sự tiến bộ của đất nước.

Ba trụ cột giá trị Phật giáo với giáo dục thẩm mỹ dân tộc

Phật giáo Việt Nam sở hữu một hệ thống giá trị thẩm mỹ phong phú, được cất giữ trong ba trụ cột: Phạm trù tinh thần, thiết chế và quan hệ của Phật giáo.

'Buông xả' để phòng bệnh

HNN - Buông xả (hay xả ly) là trạng thái tâm không dính mắc, chấp thủ, hay bám víu vào vật chất, cảm xúc, danh vọng, hay các quan điểm cá nhân, nhằm đạt được sự an lạc và giải thoát. Đây là sự từ bỏ phiền não, tham ái, giữ tâm bình thản trước thuận cảnh hay nghịch cảnh.

Nghệ sĩ Tạ Hải: Vẽ tranh từ bảng màu thuần khiết của đất trời

Trong thế giới hội họa của nghệ sĩ, nhà báo Tạ Hải, chất liệu không đến từ bảng màu hóa chất mà được chắt lọc từ những gì thuần khiết nhất của đất trời: những cánh hoa khô và lá cây rơi rụng.

Hành trình 60 năm theo đuổi 'Cuộc chơi với lá' của Nghệ sỹ Tạ Hải

Từ ngày 15/04 đến 19/04/2026, tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam (66 Nguyễn Thái Học, Hà Nội), công chúng sẽ có cơ hội đắm mình trong không gian nghệ thuật độc đáo của triển lãm mang tên 'Cuộc chơi với lá'…

Không gian nghệ thuật độc đáo của triển lãm mang tên 'Cuộc chơi với lá'

Sau hơn 60 năm theo đuổi thể loại nghệ thuật đặc biệt, tranh lá của nghệ sĩ Tạ Hải vẫn có nhiều tìm tòi và sáng tạo, mang lại tiếng nói cảm xúc mới lạ cho mỹ thuật đương đại.

Ứng dụng tư tưởng duyên sinh trong bối cảnh khủng hoảng khí hậu

Khi khủng hoảng được nhìn nhận như hệ quả của một sự đứt gãy trong nhận thức về tính tương thuộc, việc phục hồi những mối liên hệ này trở thành một phần thiết yếu của mọi nỗ lực hướng tới một tương lai bền vững.

Cảm xúc tháng 4 về truyền thống Phật giáo Việt Nam

Đạo Phật hướng con người tới một đời sống đạo đức hướng thượng, 'chân - thiện - mỹ' vô ngã vị tha, sống lợi người lợi mình, từ bi hỷ xả, làm lành lánh dữ, khiêm cung hiếu kính, tri ân biết ơn và đền ơn, thiểu dục tri túc, tương thân tương ái...

'Cuộc chơi với lá' của nghệ sĩ Tạ Hải

Từ ngày 15 - 19/4, tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam diễn ra triển lãm tranh độc đáo mang tên 'Cuộc chơi với lá'.

Phát huy nguồn lực của Phật giáo Việt Nam trong kỷ nguyên mới

Ngày 5/4 tại chùa Khai Nguyên, xã Đoài Phương, Thành phố Hà Nội, Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thành phố Hà Nội đã tổ chức Tọa đàm khoa học 'Phát huy nguồn lực của Phật giáo Việt Nam trong kỷ nguyên phát triển mới - Cơ sở lý luận, thực tiễn và hàm ý chính sách'.

Trịnh Công Sơn và Bob Dylan: Đồng điệu và khác biệt

Trông công trình nghiên cứu dày 900 trang mới xuất bản, câu chuyện về Trịnh Công Sơn và Bob Dylan hiện lên vừa đồng điệu vừa khác biệt.

Phân tích tưởng và tự ngã từ kinh Potthapāda (thuộc Trường Bộ kinh)

Vì vậy, vô ngã không phải là một học thuyết để tranh biện, mà là tuệ giác giúp tháo gỡ chấp thủ, chuyển từ bám víu sang quán chiếu và thấy rõ thực tại duyên sinh.

Dấu ấn giáo dục Ni giới Tây Nam Bộ qua đạo nghiệp của Ni trưởng Thích Nữ Như Ngộ (1918-2016)

Ni trưởng không chỉ là một bậc chân tu thạc đức, mà còn là một nhà kiến tạo chiến lược, một nhà giáo dục lỗi lạc của Phật giáo Nam Bộ.

Hiểu khổ

NSGN - Hãy quán sát thân. Quán sát tâm. Bạn đã hành thiền liên tục, nên dù tâm trí bạn chưa yên tĩnh, chưa đạt đến mức độ tập trung vững chắc như bạn mong muốn, thiền vẫn là một hoạt động thiện xảo trong việc phát triển niềm tin, phát triển sự kiên trì.

'Tuệ minh' và sự sáng suốt trong đời sống

Xã hội ngày càng phát triển, xét về lý thì con người ngày càng văn minh, tiến bộ. Tuy nhiên, đâu đó vẫn còn những người chưa văn minh, thậm chí là 'vô minh', với niềm tin và hành động sai trái, mù quáng.

Hòa bình thế giới từ cội nguồn tâm thức đến thực tại toàn cầu

Gốc rễ của xung đột thế giới nằm ở chính tâm thức con người, nơi Tam Độc Tham - Sân - Si hoành hành do việc 'không tuân thủ' hay 'không thực hành' các giá trị đạo đức Phật giáo.

Nghĩ về giáo dục Phật giáo ở Việt Nam

Vấn đề Tu Tâm là vấn đề cốt tủy mà tư tưởng nhà Phật đặt lên hàng đầu, kêu gọi mỗi cá nhân cần nỗ lực thực hiện.

Tam Pháp Ấn: Ba dấu ấn của Chính pháp

Thấy rõ vô thường, khổ và vô ngã không khiến đời sống trở nên u ám hay bi quan, mà trái lại, giúp con người buông bỏ những ảo tưởng vốn là nguồn gốc của khổ đau, từ đó sống tỉnh thức, nhẹ nhàng và tự tại hơn...