Nhân quả luân hồi, 'ý thức' sinh diệt theo duyên

Nhờ duyên sinh, vô thường, vô ngã, không có ai 'trở lại', không có ai 'đi tiếp'. Chỉ có tiến trình nhân quả tiếp diễn, trong đó mỗi hình tướng mới xuất hiện đều vừa liên hệ với quá khứ, vừa hoàn toàn không phải là quá khứ.

Tính vô ngã trong kinh Subha qua cấu trúc Giới - Định - Tuệ

Thông qua phân tích cấu trúc Giới - Định - Tuệ trong Kinh Subha, có thể thấy rằng giáo lý vô ngã là kết quả của một tiến trình tu tập có điều kiện. Hành vi, tâm thức và thân tâm đều mang tính duyên sinh.

Bộ câu hỏi về 'Quán pháp vô ngã'

'Quán pháp vô ngã' là pháp tu quan trọng trong Phật giáo có mục đích thiết thực, lợi ích lớn cho hành giả. Kính mời bạn đọc tìm hiểu cùng Tạp chí NCPH thông qua những câu hỏi trắc nghiệm để biết sâu hơn về pháp môn này:

Vai trò Phật giáo trong kháng chiến chống quân xâm lược Nguyên - Mông

Khi một truyền thống tôn giáo nói chung được nội tâm hóa sâu sắc trong cộng đồng toàn xã hội và được định hướng theo các giá trị nhân văn, có thể trở thành sức mạnh quốc gia, chứ không phải chỉ là chiều kích riêng của tín ngưỡng.

Việt Nam tham gia tổ chức Lễ Phật Đản Vesak 2026 tại bang Punjab, Pakistan

Ngày 1/5, Chính quyền bang Punjab, Pakistan đã phối hợp với Đại sứ quán Việt Nam, Thái Lan, Myanmar, Nepal và Cao ủy Sri Lanka tại Islamabad đồng tổ chức Lễ Phật Đản Vesak 2026 tại Taxila, Trung tâm Phật giáo thế giới thời cổ đại và tại Bảo tháp Dhammarajika, nơi lưu giữ xá lợi Đức Phật từ hơn 2.000 năm trước.

Bản thể luận vô ngã và vô vi: Hướng tiếp cận triết học cho sức khỏe tinh thần của nhân loại

Nếu Vô ngã, dựa trên nền tảng Duyên khởi, phân tách cấu trúc khái niệm về một 'cái ngã' thường hằng bằng cách chỉ ra các yếu tố kết thành và vô thường của Ngũ uẩn. Đối lại nguyên lý Vô vi, trong hệ tương quan với Đạo và tính tự nhiên (ziran), đưa hành động trở về trạng thái thuận ứng với quy luật vận hành của tự nhiên, với nội tại của vũ trụ.

Độc lập cho Tổ quốc là giá trị nền tảng

Trên Quảng trường Ba Đình lịch sử, ngày 2-9-1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đọc bản Tuyên ngôn khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, trịnh trọng tuyên bố với thế giới về nền độc lập của dân tộc, đặt nền tảng cho sự tiến bộ của đất nước.

Ba trụ cột giá trị Phật giáo với giáo dục thẩm mỹ dân tộc

Phật giáo Việt Nam sở hữu một hệ thống giá trị thẩm mỹ phong phú, được cất giữ trong ba trụ cột: Phạm trù tinh thần, thiết chế và quan hệ của Phật giáo.

'Buông xả' để phòng bệnh

HNN - Buông xả (hay xả ly) là trạng thái tâm không dính mắc, chấp thủ, hay bám víu vào vật chất, cảm xúc, danh vọng, hay các quan điểm cá nhân, nhằm đạt được sự an lạc và giải thoát. Đây là sự từ bỏ phiền não, tham ái, giữ tâm bình thản trước thuận cảnh hay nghịch cảnh.

Nghệ sĩ Tạ Hải: Vẽ tranh từ bảng màu thuần khiết của đất trời

Trong thế giới hội họa của nghệ sĩ, nhà báo Tạ Hải, chất liệu không đến từ bảng màu hóa chất mà được chắt lọc từ những gì thuần khiết nhất của đất trời: những cánh hoa khô và lá cây rơi rụng.

Hành trình 60 năm theo đuổi 'Cuộc chơi với lá' của Nghệ sỹ Tạ Hải

Từ ngày 15/04 đến 19/04/2026, tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam (66 Nguyễn Thái Học, Hà Nội), công chúng sẽ có cơ hội đắm mình trong không gian nghệ thuật độc đáo của triển lãm mang tên 'Cuộc chơi với lá'…

Không gian nghệ thuật độc đáo của triển lãm mang tên 'Cuộc chơi với lá'

Sau hơn 60 năm theo đuổi thể loại nghệ thuật đặc biệt, tranh lá của nghệ sĩ Tạ Hải vẫn có nhiều tìm tòi và sáng tạo, mang lại tiếng nói cảm xúc mới lạ cho mỹ thuật đương đại.

Ứng dụng tư tưởng duyên sinh trong bối cảnh khủng hoảng khí hậu

Khi khủng hoảng được nhìn nhận như hệ quả của một sự đứt gãy trong nhận thức về tính tương thuộc, việc phục hồi những mối liên hệ này trở thành một phần thiết yếu của mọi nỗ lực hướng tới một tương lai bền vững.

Cảm xúc tháng 4 về truyền thống Phật giáo Việt Nam

Đạo Phật hướng con người tới một đời sống đạo đức hướng thượng, 'chân - thiện - mỹ' vô ngã vị tha, sống lợi người lợi mình, từ bi hỷ xả, làm lành lánh dữ, khiêm cung hiếu kính, tri ân biết ơn và đền ơn, thiểu dục tri túc, tương thân tương ái...

'Cuộc chơi với lá' của nghệ sĩ Tạ Hải

Từ ngày 15 - 19/4, tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam diễn ra triển lãm tranh độc đáo mang tên 'Cuộc chơi với lá'.

Phát huy nguồn lực của Phật giáo Việt Nam trong kỷ nguyên mới

Ngày 5/4 tại chùa Khai Nguyên, xã Đoài Phương, Thành phố Hà Nội, Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thành phố Hà Nội đã tổ chức Tọa đàm khoa học 'Phát huy nguồn lực của Phật giáo Việt Nam trong kỷ nguyên phát triển mới - Cơ sở lý luận, thực tiễn và hàm ý chính sách'.

Trịnh Công Sơn và Bob Dylan: Đồng điệu và khác biệt

Trông công trình nghiên cứu dày 900 trang mới xuất bản, câu chuyện về Trịnh Công Sơn và Bob Dylan hiện lên vừa đồng điệu vừa khác biệt.

Phân tích tưởng và tự ngã từ kinh Potthapāda (thuộc Trường Bộ kinh)

Vì vậy, vô ngã không phải là một học thuyết để tranh biện, mà là tuệ giác giúp tháo gỡ chấp thủ, chuyển từ bám víu sang quán chiếu và thấy rõ thực tại duyên sinh.

Dấu ấn giáo dục Ni giới Tây Nam Bộ qua đạo nghiệp của Ni trưởng Thích Nữ Như Ngộ (1918-2016)

Ni trưởng không chỉ là một bậc chân tu thạc đức, mà còn là một nhà kiến tạo chiến lược, một nhà giáo dục lỗi lạc của Phật giáo Nam Bộ.

Hiểu khổ

NSGN - Hãy quán sát thân. Quán sát tâm. Bạn đã hành thiền liên tục, nên dù tâm trí bạn chưa yên tĩnh, chưa đạt đến mức độ tập trung vững chắc như bạn mong muốn, thiền vẫn là một hoạt động thiện xảo trong việc phát triển niềm tin, phát triển sự kiên trì.

'Tuệ minh' và sự sáng suốt trong đời sống

Xã hội ngày càng phát triển, xét về lý thì con người ngày càng văn minh, tiến bộ. Tuy nhiên, đâu đó vẫn còn những người chưa văn minh, thậm chí là 'vô minh', với niềm tin và hành động sai trái, mù quáng.

Hòa bình thế giới từ cội nguồn tâm thức đến thực tại toàn cầu

Gốc rễ của xung đột thế giới nằm ở chính tâm thức con người, nơi Tam Độc Tham - Sân - Si hoành hành do việc 'không tuân thủ' hay 'không thực hành' các giá trị đạo đức Phật giáo.

Nghĩ về giáo dục Phật giáo ở Việt Nam

Vấn đề Tu Tâm là vấn đề cốt tủy mà tư tưởng nhà Phật đặt lên hàng đầu, kêu gọi mỗi cá nhân cần nỗ lực thực hiện.

Tam Pháp Ấn: Ba dấu ấn của Chính pháp

Thấy rõ vô thường, khổ và vô ngã không khiến đời sống trở nên u ám hay bi quan, mà trái lại, giúp con người buông bỏ những ảo tưởng vốn là nguồn gốc của khổ đau, từ đó sống tỉnh thức, nhẹ nhàng và tự tại hơn...

Khởi động cuộc thi sáng tác nghệ thuật Phật giáo 'Sáng đạo trong đời 2026'

Cuộc thi sáng tác nghệ thuật Phật giáo 'Sáng đạo trong đời 2026' vừa được phát động tại Hà Nội, nhằm khuyến khích các nghệ sĩ và người yêu nghệ thuật sáng tác những tác phẩm lấy cảm hứng từ giáo lý Phật giáo, qua đó lan tỏa các giá trị nhân văn, từ bi và trí tuệ trong đời sống đương đại.

Công bố cuộc thi sáng tác nghệ thuật Phật giáo 'Sáng đạo trong đời 2026'

Chiều 13-3, tại chùa Quán Sứ (Hà Nội), Ban Văn hóa T.Ư tổ chức Lễ công bố cuộc thi sáng tác nghệ thuật Phật giáo 'Sáng đạo trong đời 2026', đồng thời ra mắt album âm nhạc tâm linh 'Những ngày yên - Tịnh tâm cùng kinh Phật'.

Nhẫn giữa thuận và nghịch cảnh: an yên sẽ thấy duyên sinh, diệt

Nếu nghịch cảnh là cơn gió mạnh làm lộ bộ rễ của cây, thì thuận cảnh giống như nắng ấm dễ khiến người ta quên giữ mình. Nếu bình an chỉ xây trên nền của hoàn cảnh, thì đời sống tinh thần sẽ luôn mong manh.

Hòa thượng Thích Chơn Thiện viết về Thầy mình - Đại lão Hòa thượng Thích Tịnh Khiết

Hòa thượng Thích Chơn Thiện, nguyên Phó Pháp chủ Hội đồng Chứng minh, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Trị sự GHPGVN, là một trong những đệ tử xuất gia của Đại lão Hòa thượng Thích Tịnh Khiết - Đệ nhất Tăng thống GHPGVN Thống nhất.

Manchester United và 'canh bạc' Michael Carrick: Khi sự ổn định giá trị hơn hào nhoáng

Với 7 trận bất bại và vị trí thứ 3 Ngoại hạng Anh, Michael Carrick đang chứng minh bản thân là lựa chọn an toàn nhất cho Man Utd giữa bối cảnh thị trường HLV khan hiếm.

Tư duy văn hóa thời đại AI: Đạo lý trong không gian số

Khi được đặt trong bối cảnh văn hóa số, các khái niệm này không chỉ mang giá trị truyền thống mà còn có thể góp phần hình thành những cách hiểu mới về cách con người kiến tạo ý nghĩa và duy trì sự tỉnh thức trong môi trường thông tin liên tục.

Khi nhân quả bị biến dạng và trở thành công cụ 'dọa'

Khi người ta đến với Phật pháp chủ yếu để tránh họa, né khổ, sợ đọa, thì động cơ tu học bị chuyển dịch từ tỉnh thức sang phòng vệ.

Mâm cơm gia đình - thiết chế cảm xúc của xã hội Việt Nam

Câu hỏi vẫn nhẹ nhàng ở lại sau mỗi bữa ăn chung: Liệu chúng ta còn đủ chính niệm để ngồi xuống cùng nhau để một bữa cơm giản dị tiếp tục giữ gìn sự ấm áp của gia đình và nuôi dưỡng sự tử tế của cộng đồng?

Ông Lê Minh Trí cùng gia đình thăm Đại lão Hòa thượng Thích Trí Quảng trước thềm Xuân Bính Ngọ

Sáng mùng 3 Tết Bính Ngọ (19-2), ông Lê Minh Trí, Ủy viên Bộ Chính trị, Trưởng ban Nội chính Trung ương cùng phu nhân và gia quyến đã đến chùa Huê Nghiêm (phường An Khánh, TP.HCM) thăm Đại lão Hòa thượng Thích Trí Quảng, Pháp chủ GHPGVN.

Phương pháp hòa giải xung đột dựa trên giáo pháp Phật giáo

NSGN - Hiện nay, hơn bao giờ hết, kỹ năng giải quyết xung đột đúng đắn là năng lực thiết yếu đối với bất kỳ ai muốn giải quyết xung đột nội tâm và xung đột giữa các cá nhân, không chỉ ở cấp độ cá nhân mà còn trong các lĩnh vực chuyên môn, tổ chức và doanh nghiệp.

Trung với Đạo hay với một cá nhân?

Con người có thể gắn bó với một vị thầy, một cộng đồng hay một lý tưởng, nhưng sự gắn bó ấy phải luôn được đặt dưới ánh sáng của chính niệm và trí tuệ.

Sự tiếp nhận giá trị tư tưởng của Phật giáo trong tư tưởng Hồ Chí Minh

Trong bối cảnh đó, việc phục hồi và phát triển những giá trị nhân văn, từ bi, vị tha trong tư tưởng Hồ Chí Minh vốn có nền tảng từ Phật giáo là một hướng đi đầy tiềm năng để xây dựng xã hội hài hòa, nhân ái, bền vững.

'You are not alone' và tinh thần phật pháp

Âm nhạc và Phật pháp không gặp nhau ở hệ thống khái niệm hay những tầng triết lý cao siêu, chúng gặp nhau ở khả năng chạm vào nỗi đau mà con người đang mang, và không quay lưng trước nỗi đau ấy.

Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam tiếp nhận 4 tác phẩm mỹ thuật ứng dụng

Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam đã có sự chuyển hướng trong tư duy sưu tầm, coi mỹ thuật ứng dụng là một cấu phần quan trọng của kho tàng mỹ thuật quốc gia.

Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam tiếp nhận 4 tác phẩm mỹ thuật ứng dụng

Sáng 28/1, tại Hà Nội, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam tổ chức lễ tiếp nhận 4 tác phẩm do Nghệ nhân Ưu tú Trần Nam Tước trao tặng.

Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam tiếp nhận 4 tác phẩm của Nghệ nhân Trần Nam Tước

Sáng 28.1, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam tổ chức lễ tiếp nhận 4 tác phẩm mỹ thuật ứng dụng do Nghệ nhân ưu tú Trần Nam Tước trao tặng, bổ sung cho bộ sưu tập mỹ thuật ứng dụng của Bảo tàng.