Tiêu chí và quy trình công nhận khu kinh tế đặc biệt

Nghị định 378/2026/NĐ-CP quy định các tiêu chí cụ thể về vị trí, hạ tầng và quy mô để công nhận khu kinh tế đặc biệt từ ngày 1/10/2026. Ảnh: Trung tâm Truyền thông và Văn hóa đặc khu Cô Tô, Quảng Ninh

Ba nhóm tiêu chí cốt lõi công nhận khu kinh tế đặc biệt

Thứ nhất, địa phương có vị trí chiến lược, phù hợp với định hướng phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh của đất nước khi bảo đảm đồng thời các yêu cầu: Thuộc tỉnh, thành phố được xác định là cực tăng trưởng, vùng động lực quốc gia tại Quy hoạch tổng thể quốc gia; hoặc thuộc tỉnh, thành phố được xác định là cực tăng trưởng, khu vực động lực, trung tâm kinh tế của vùng tại quy hoạch vùng. Được xác định là cực tăng trưởng, hạt nhân của vùng động lực, trung tâm kinh tế hoặc khu kinh tế ven biển của tỉnh, thành phố tại quy hoạch tỉnh, Quy hoạch tổng thể Thành phố. Bảo đảm vị trí, vai trò trong thế trận quốc phòng, an ninh, bảo vệ chủ quyền biên giới, biển, đảo.

Thứ hai, có cảng hàng không quốc tế hoặc cảng biển loại I trở lên, được xác định là đáp ứng khi trên địa giới hành chính của xã, phường, đặc khu có một trong các công trình: Cảng hàng không quốc tế; cảng biển đặc biệt hoặc cảng biển loại I theo danh mục phân loại cảng biển.

Thứ ba, có không gian tương đối độc lập, dễ kiểm soát, có quy mô dân số, diện tích tự nhiên lớn, bảo đảm đồng thời các yêu cầu: Có không gian tương đối độc lập, dễ kiểm soát theo quy định; có quy mô dân số từ 50.000 người trở lên; có diện tích tự nhiên từ 500 km2 trở lên.

Bên cạnh đó, Nghị định 378 cũng nêu rõ, đơn vị hành chính cấp xã có không gian tương đối độc lập, dễ kiểm soát khi thuộc một trong các trường hợp: Là đặc khu hoặc xã đảo; có 50% chiều dài đường địa giới hành chính trở lên là đường bờ biển hoặc có từ 50% ranh giới tự nhiên phân tách với các đơn vị hành chính liền kề là sông, hồ hoặc rừng phòng hộ; trường hợp không đáp ứng các tiêu chí quy định nêu trên, địa phương xây dựng Đề án thuyết minh rõ việc đáp ứng không gian tương đối độc lập, dễ kiểm soát và các nội dung theo quy định tại điểm đ khoản 1 Điều 5 Nghị định 378, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, thống nhất về chủ trương.

Trình tự và thời hạn thẩm định hồ sơ công nhận

Về trình tự thực hiện, sau khi có ý kiến của cấp có thẩm quyền, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh sẽ trình Hội đồng nhân dân cùng cấp thông qua Đề án công nhận khu kinh tế đặc biệt.

Trong thời hạn tối đa 07 ngày làm việc kể từ khi có Nghị quyết thông qua, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh chỉnh lý hồ sơ gửi Bộ Tài chính.

Bộ Tài chính sẽ chủ trì phối hợp thẩm định trong vòng 30 ngày làm việc (bao gồm cả thời gian khảo sát thực địa nếu cần), còn các Bộ, ngành liên quan phải cho ý kiến trả lời trong 07 ngày làm việc.

Sau khi tiếp thu và hoàn thiện hồ sơ theo ý kiến thẩm định, UBND cấp tỉnh gửi lại Bộ Tài chính để trình Chính phủ xem xét quyết định.

Nghị định 378 có hiệu lực thi hành từ ngày 01/10/2026.