Trên hành trình phát triển trong giai đoạn mới, những con đường ở TPHCM không chỉ mở ra không gian giao thông hay dòng chảy kinh tế, mà còn là nơi neo giữ tâm hồn của người dân và du khách. Giữ gìn sự chuẩn xác, sâu sắc và bản sắc cho từng tên đường chính là cách TPHCM tri ân quá khứ, định hình hiện tại và trao truyền vốn sống di sản vô giá cho thế hệ mai sau. Xung quanh vấn đề này, Báo SGGP đã ghi nhận ý kiến từ các chuyên gia, nhà quản lý và người dân thành phố.
Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh đã quyết tâm thực hiện một cuộc "thay áo mới" toàn diện nhằm hiện đại hóa phương pháp trưng bày theo hướng giàu cảm xúc, tăng tính mỹ thuật hiện đại, giúp công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ và khách tham quan quốc tế, có thể tiếp cận và thấu hiểu sâu sắc hơn các câu chuyện lịch sử nước nhà.
Nhân Ngày Quốc tế Hòa bình (21/9), Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh tổ chức khai mạc chỉnh lý trưng bày ba chuyên đề “Hồi niệm”, “Chất độc da cam trong chiến tranh Việt Nam” và “Việt Nam: Chiến tranh và Hòa bình”.
Sinh viên trên địa bàn TP Hồ Chí Minh có cơ hội trở thành những người kể chuyện di sản bằng video ngắn, khai thác các chất liệu lịch sử, văn hóa, ẩm thực và đời sống đô thị theo góc nhìn sáng tạo của thế hệ trẻ.
Di sản văn hóa không chỉ là những giá trị cần được gìn giữ từ quá khứ, mà còn có thể trở thành nguồn lực cho sáng tạo, phát triển trong hiện tại. Trong bối cảnh công nghiệp văn hóa được xác định là một động lực mới, yêu cầu đặt ra là đưa di sản ra khỏi không gian bảo tồn thuần túy để trở thành một phần của đời sống đương đại.
Trong nhịp sống của một siêu đô thị, TPHCM vẫn gìn giữ một kho tàng di sản văn hóa truyền thống đặc sắc. Với tư duy sáng tạo phong phú, thế hệ trẻ hoàn toàn có thể trở thành “người dẫn chuyện mới của thành phố”.
Những giá trị của quá khứ chỉ thực sự được tiếp nối khi tìm được cách hiện diện trong đời sống hôm nay và đến gần hơn với thế hệ trẻ. Từ tinh thần đó, Hội Di sản Văn hóa TP.HCM vừa công bố dự án Heritage Ho Chi Minh City 2026, với chuỗi hoạt động thúc đẩy chuyển đổi số, mở rộng sự tham gia của cộng đồng trong gìn giữ, phát huy các giá trị truyền thống. Dự án được triển khai nhân Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam 23.11 và Ngày Văn hóa Việt Nam 24.11.
Hướng tới Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam (23/11) và Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11) lần đầu tiên được tổ chức, Hội Di sản Văn hóa TP Hồ Chí Minh khởi động chuỗi chương trình kéo dài từ tháng 8 đến cuối năm, mở đầu bằng việc ra mắt Dự án Truyền thông Heritage Ho Chi Minh City 2026.
Dự án hướng đến xây dựng hệ sinh thái truyền thông bền vững, góp phần đưa tri thức về di sản đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là giới trẻ thông qua các hoạt động tại gần 20 trường đại học, cao đẳng trên địa bàn TP.HCM.
Hội Di sản Văn hóa TP.HCM công bố dự án 'Heritage Ho Chi Minh City 2026' với chuỗi hoạt động đưa di sản đến gần giới trẻ, thúc đẩy chuyển đổi số và lan tỏa giá trị văn hóa.
Chiều 6/8, Hội Di sản Văn hóa TP Hồ Chí Minh công bố kế hoạch hoạt động những tháng cuối năm 2026 và ra mắt Dự án Truyền thông Heritage Ho Chi Minh City. Hoạt động hướng tới Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam (23/11) và Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), đồng thời đặt ra vấn đề làm thế nào để di sản đến gần hơn với cộng đồng, nhất là thế hệ trẻ, trong đời sống đô thị hiện đại.
Sáng 26-6, Sở VH-TT TPHCM phối hợp Trường Cao đẳng Kỹ thuật Cao Thắng tổ chức hội thảo khoa học 'Di tích lịch sử Trường Cao đẳng Kỹ thuật Cao Thắng', nhằm xây dựng hồ sơ đề nghị xếp hạng di tích lịch sử cấp thành phố.
Với 3 di sản được UNESCO ghi danh cùng 15 di sản thuộc danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, TPHCM đang sở hữu một 'kho báu sống' phản ánh chiều sâu lịch sử, bản sắc văn hóa và đời sống tinh thần phong phú của cộng đồng cư dân đô thị đặc biệt.
Chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa đang tái định hình toàn diện các thiết chế văn hóa, trong đó có bảo tàng. Từ những không gian vốn bị đóng khung trong định kiến khô, tĩnh và phụ thuộc hoàn toàn vào thuyết minh trực tiếp, các bảo tàng tại Việt Nam đang nỗ lực chuyển mình mạnh mẽ nhờ làn sóng số hóa. Việc ứng dụng công nghệ không chỉ là giải pháp cấp thiết để nâng cao năng lực quản lý, bảo tồn di sản mà còn là chìa khóa xóa nhòa khoảng cách thế hệ, đưa lịch sử dân tộc chạm đến trái tim của công chúng hiện đại, nhất là giới trẻ.
Workshop tại Bảo tàng Tôn Đức Thắng mở ra cách tiếp cận mới, đưa di sản văn hóa đến gần hơn với giới trẻ và du khách quốc tế.
Thành phố Hồ Chí Minh, trung tâm nghệ thuật năng động nhất cả nước, việc triển khai Nghị quyết 80-NQ/TW không chỉ là nhiệm vụ chính trị, mà còn là cuộc hồi sinh đầy khát vọng của sân khấu và nghệ thuật biểu diễn. Qua góc nhìn của những nghệ sĩ gạo cội như Nghệ sĩ Ưu tú Lê Thiện, Nghệ sĩ Nhân dân Mỹ Uyên và các nhà quản lý, một lộ trình thay đổi từ tư duy bảo tồn đến đầu tư những thiết chế văn hóa xứng tầm.
Sở VH-TT TPHCM đang lấy ý kiến người dân đối với dự thảo Quy chế đặt tên, đổi tên đường và công trình công cộng, với nhiều điểm mới nhằm bảo đảm tính khoa học, ổn định và phát huy giá trị lịch sử - văn hóa trong không gian đô thị.
Trong lộ trình thực hiện Nghị quyết 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa, Thành phố Hồ Chí Minh xác định việc chuyển hóa các tài nguyên văn hóa thành sức mạnh kinh tế là nhiệm vụ chiến lược.
Nghị quyết 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam ra đời đã xác lập một tầm nhìn chiến lược, đưa văn hóa ngang tầm với kinh tế và chính trị trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.
Ngày 27-3, Đoàn Cơ sở Báo Sài Gòn Giải Phóng tổ chức chương trình 'Đi để tự hào', tham quan, tìm hiểu lịch sử tại Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh và có buổi giao lưu đầy ý nghĩa cùng bà Lê Tú Cẩm, nữ cựu tù chính trị Côn Đảo, Chủ tịch Hội Di sản Văn hóa TPHCM.
Không còn bó hẹp trong không gian trưng bày tĩnh, nhiều bảo tàng tại TPHCM đang chủ động đến trường học thông qua các triển lãm lưu động. Cách làm này vừa đưa lịch sử đến gần hơn với học sinh, vừa góp phần nuôi dưỡng nhận thức, bồi đắp tình yêu di sản trong lớp công chúng văn hóa tương lai.
Sáng 21-3, tại hội trường Bảo tàng Hồ Chí Minh - Chi nhánh TPHCM, Hội Di sản văn hóa TPHCM tổ chức Đại hội đại biểu nhiệm kỳ 1 (2026 - 2031).
Sáng 6-3, tại Bảo tàng TPHCM, Sở VH-TT TPHCM tổ chức Lễ công bố Quyết định của Thủ tướng Chính phủ công nhận Bảo vật quốc gia (đợt 14) theo Quyết định số 236/QĐ-TTg ngày 3-2-2026.
Từ ngày 1-7-2025, 2 tỉnh Ðồng Nai và Bình Phước hợp nhất để mở rộng không gian phát triển. Sự kiện không chỉ khẳng định một chương mới trong hành trình 'cất cánh' phát triển mà còn là sự hội tụ của 2 nền văn hóa tương đồng, mở ra không gian sáng tạo mới. Ở vùng đất này, những giá trị văn hóa độc đáo của đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) luôn là nguồn cảm hứng để sáng tạo tác phẩm văn học, nghệ thuật và vươn đến tương lai.
Bảo tàng TP.HCM khai mạc chuỗi hoạt động 'Mừng Xuân Bính Ngọ – Mừng Đảng quang vinh' với trưng bày, triển lãm và trải nghiệm văn hóa Tết.
Chiều 25-12, tại Bảo tàng Hồ Chí Minh – chi nhánh TPHCM, Cục Di sản văn hóa (Bộ VH-TT-DL) phối hợp với Sở VH-TT TPHCM và các đơn vị liên quan khai mạc trưng bày 'Di sản văn hóa Việt Nam – Sức sống từ truyền thống đến hiện đại'.
Với một đô thị đặc biệt, năng động và đa dạng như TPHCM, di sản văn hóa không chỉ là ký ức mà còn là nền tảng xây dựng bản sắc, nâng cao sức cạnh tranh, từng bước trở thành động lực của sự phát triển bền vững.
Sáng 19-12, Sở VH-TT TPHCM tổ chức Hội nghị tổng kết công tác di sản văn hóa năm 2025 trên địa bàn TPHCM và triển khai nhiệm vụ trọng tâm năm 2026.
Ngày 17-12, tại Bảo tàng Biệt động Sài Gòn- Gia Định (số 145, đường Trần Quang Khải, phường Tân Định, TPHCM), Chi hội Trường Đại học Văn hóa TPHCM và Chi hội Báo chí & Truyền thông (trực thuộc Hội Di sản Văn hóa TPHCM) đã tổ chức lễ tổng kết và trao giải cuộc thi sáng tạo nội dung 'Kết nối Di sản - Sáng tạo Tương lai' năm 2025.
Trong bối cảnh của một 'siêu đô thị' sau khi mở rộng địa giới hành chính, việc bảo tồn và phát huy các giá trị di sản văn hóa trên địa bàn TP.HCM đòi hỏi nguồn lực khổng lồ. Trong khi đây vốn là lĩnh vực tiêu tốn ngân sách và khó thu hút tư nhân tham gia.
Chiều 23-11, tại Bảo tàng Tôn Đức Thắng, Hội Di sản văn hóa TPHCM tổ chức Lễ kỷ niệm 20 năm Ngày Di sản văn hóa Việt Nam.
Ngày 18/11, Bảo tàng Phụ nữ Nam bộ (TP HCM) khai mạc trưng bày chuyên đề Nghề dệt thổ cẩm truyền thống của phụ nữ dân tộc Mạ ở xã Tà Lài, tỉnh Đồng Nai nhằm kỷ niệm 20 năm Ngày Di sản văn hóa Việt Nam.
TP.HCM tổ chức tọa đàm khoa học Nhà số 113A Đặng Dung, làm rõ vai trò cơ sở bí mật Biệt động Sài Gòn – Gia Định và phương hướng bảo tồn, phát huy giá trị di tích.
Hội Di sản Văn hóa TP.HCM kiến nghị Thường trực UBND TP.HCM ban hành văn bản pháp quy để các sở, ban ngành thành phố thực hiện chức năng quản lý của mình về xây dựng, đăng ký kinh doanh, quảng cáo,... cùng hướng đến mục đích bảo tồn không gian Văn hóa cho Di tích lịch sử, Di tích kiến trúc nghệ thuật trên địa bàn TP.HCM.
Biển hiệu 'Chợ Nga' và các hoạt động thương mại xuất hiện trong không gian tiếp giáp Bưu điện TP.HCM và Đường sách gây tranh luận về sự lấn át của thương mại trong vùng trung tâm văn hóa thành phố.
TP.HCM tổ chức hội thảo về Khu di tích Dân công hỏa tuyến Vĩnh Lộc Mậu Thân 1968, làm rõ giá trị lịch sử và đề xuất xếp hạng di tích quốc gia.
Ngày 30/9, Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh phối hợp Ủy ban nhân dân xã Vĩnh Lộc (Thành phố Hồ Chí Minh) tổ chức Hội thảo khoa học 'Di tích lịch sử Khu Di tích Dân công Hỏa tuyến Vĩnh Lộc Mậu Thân năm 1968'.
Sáng 19/9, Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh tổ chức Hội thảo khoa học 'Di tích lịch sử Bót Catinat' với 27 tham luận, qua đó làm sáng rõ giá trị lịch sử - văn hóa của công trình và đề xuất các giải pháp bảo tồn trong bối cảnh đô thị phát triển mạnh mẽ.
Tác phẩm được thực hiện nhân kỷ niệm 80 năm Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh 2-9, với những thước phim tư liệu quý hiếm cùng ký ức xúc động của nhân chứng lịch sử.