Trong xây dựng nông thôn mới ở Thủ đô, văn hóa không chỉ là nền tảng tinh thần mà còn là nguồn lực nội sinh thúc đẩy phát triển kinh tế, nâng cao đời sống nhân dân. Tại xã Phúc Lộc, việc bảo tồn, phát huy giá trị di tích đình Vân Cốc gắn với nông nghiệp, làng nghề và sản phẩm đặc trưng đang mở ra hướng phát triển mới, góp phần xây dựng vùng quê hiện đại nhưng vẫn đậm đà bản sắc Xứ Đoài.
Ngày 9/10, xã Phúc Lộc (TP Hà Nội) long trọng tổ chức lễ đón nhận quyết định công nhận điểm Du lịch Di tích đình Vân Cốc. Sự kiện là dấu mốc có ý nghĩa đặc biệt, ghi nhận những giá trị nổi bật về lịch sử, văn hóa của đình Vân Cốc.
Ngày 9-10, UBND xã Phúc Lộc tổ chức Lễ công bố Điểm du lịch Di tích đình Vân Cốc và phát động Cuộc thi ảnh trực tuyến “Phúc Lộc - hồn quê, sắc mới”, hưởng ứng Ngày Chuyển đổi số quốc gia 10-10 và kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô.
Xã An Khánh (Hà Nội) đã số hóa 45 di tích và xây dựng bản đồ số tại địa chỉ ankhanh360.vn. Từ những kết quả này, địa phương từng bước đưa tư liệu lịch sử, văn hóa đến gần người dân, mở thêm hướng quảng bá di sản gắn với phát triển du lịch.
Liên hiệp các hội Khoa học và Kỹ thuật thành phố Bắc Ninh vừa phối hợp với Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển văn hóa Hùng Vương chi nhánh Bắc Ninh tổ chức tọa đàm "Vai trò của cộng đồng trong công tác quản lý và bảo vệ một số di tích lịch sử thời đại Hùng Vương trên địa bàn thành phố Bắc Ninh".
Chiều 30/9 (tức 20/8 âm lịch), tại Di tích lịch sử - văn hoá quốc gia Đền Vạn Khoảnh (phường Nam Định), Ban Quản lý di tích Đền Vạn Khoảnh tổ chức Lễ kỷ niệm 800 năm Vương triều Trần, tưởng niệm 726 năm Ngày hóa Đức Thánh Trần và ra mắt sách “Đền Vạn Khoảnh thờ Thái tổ Thái Thượng hoàng Trần Thừa".
Có những giá trị văn hóa được lưu giữ trong di tích, hiện vật, sách cổ. Nhưng cũng có những di sản hiện hữu trong trí nhớ, đôi bàn tay, giọng hát và vốn tri thức của con người. Đó là những nghệ nhân, nhà nghiên cứu, người thực hành văn hóa dân gian đã dành phần lớn cuộc đời để gìn giữ những giá trị được trao truyền qua nhiều thế hệ. Bởi vậy, giữ gìn những “di sản sống” cũng chính là giữ gìn mạch nguồn văn hóa, bồi đắp bản sắc và nguồn lực nội sinh cho phát triển bền vững.
Sáng 22-9, tại di tích quốc gia đặc biệt đền Voi Phục, phường Giảng Võ (Hà Nội) tổ chức Lễ tưởng niệm 931 năm “Ngày hóa Quý phi Thánh mẫu Hạo Nương” năm 2026.
Đình Đông Côi và đình Tam Sơn sẽ được di dời nhường đất cho tuyến đường kết nối sân bay Gia Bình, người dân mong những giá trị văn hóa, tín ngưỡng vẫn được gìn giữ.
Qua nhiều thế hệ, Đền Tiên La vẫn giữ được một không gian thờ tự trang nghiêm, là nơi người dân gửi gắm lòng biết ơn đối với một người phụ nữ đã chọn con đường đứng lên chống giặc và bảo vệ quê hương.
Dưới tư duy công nghiệp văn hóa, di sản văn hóa không chỉ là bảo vật để lưu giữ trong bảo tàng, mà là “vốn tri thức nội sinh”, là nền tảng tạo nên sức cạnh tranh cốt lõi cho các làng nghề truyền thống. Tuy nhiên, khi Trí tuệ Nhân tạo (AI) và các thuật toán số đang dần chi phối dòng chảy thương mại và tri thức toàn cầu, nếu tri thức làng nghề không được số hóa, sản phẩm Việt sẽ nguy cơ bị xóa và sửa căn cước trên không gian mạng.
Sáng 3/9 (22/7 âm lịch), xã Yết Kiêu (thành phố Hải Phòng) tổ chức lễ khai hội truyền thống đền Đươi năm 2026, nhằm tưởng nhớ, tri ân công đức Nguyên phi Hoàng Thái hậu Ỷ Lan - người phụ nữ tài đức, có nhiều đóng góp đối với đất nước và nhân dân trong lịch sử dân tộc.
Tên xã Đồng Bằng mới được xác lập trên bản đồ hành chính từ năm 2025, nhưng căn cước của miền đất này đã được bồi đắp qua nhiều thế kỷ. Từ Đào Động, đền Đức Vua Cha, bến đò bên sông Hóa đến những làng quê từng dốc thóc, tiễn quân ra trận, lịch sử đã tạo nên một mạch nguồn bền bỉ: biết giữ đất, trọng nghĩa, hiếu học và không chịu khuất phục trước gian nan.
Trên chuyến xe từ Hà Nội tìm về vùng Kinh Bắc trong những ngày cuối hạ, sang thu, khi không gian phố xá dần nhường chỗ cho những xóm làng, bãi bồi và triền đê chạy dài bên sông, thì cũng là lúc Đền Xà (nay thuộc xã Tam Giang, Bắc Ninh) hiện ra với khoảng sân cũ, cây xanh và không gian thanh tĩnh đặc trưng của đền miếu làng Việt…
Nằm trên mặt đê, phía bên trong đê sông Phó Đáy, Nghè Yên Thượng là một không gian tín ngưỡng gắn với đời sống tinh thần của người dân qua nhiều thế hệ. Hiện nay, miếu thuộc thôn Yên Nội, xã Hoàng An, tỉnh Phú Thọ; trước đây là thôn Yên Thượng, xã An Hòa, huyện Tam Dương, tỉnh Vĩnh Phúc. Miếu thờ Đông Hải Đại Vương, lưu giữ những dấu ấn văn hóa và tín ngưỡng của cộng đồng cư dân nơi đây.
Dưới góc nhìn Công Thương, di sản văn hóa không chỉ là bảo vật để cất trong bảo tàng, mà là “vốn tri thức nội sinh”, là nền tảng tạo nên sức cạnh tranh cốt lõi cho các làng nghề truyền thống và ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam. Tuy nhiên, khi Trí tuệ Nhân tạo (AI) và các thuật toán số đang dần chi phối dòng chảy thương mại và tri thức toàn cầu, nếu tri thức làng nghề không được số hóa, sản phẩm Việt sẽ nguy cơ bị xóa và sửa căn cước trên không gian mạng.
Sáng 24/8, việc Quốc hội thông qua nghị quyết cho phép di chuyển đình Đông Côi (phường Thuận Thành) và đình Tam Sơn (xã Lương Tài, cùng tỉnh Bắc Ninh); là một sự kiện chứng minh quan điểm hài hòa giữa yêu cầu bảo tồn di tích và phát triển kinh tế.
Ngày 22/8, xã Đào Xá tổ chức Lễ hội truyền thống Đền Đào Xá năm 2026. Đây là hoạt động văn hóa tín ngưỡng có ý nghĩa quan trọng trong đời sống tinh thần của Nhân dân địa phương; là dịp để người dân tưởng nhớ các bậc tiền nhân, tri ân công đức của các vị thần được tôn thờ, đồng thời gìn giữ, trao truyền những giá trị văn hóa truyền thống quý báu của quê hương Đào Xá.
Sát dòng Lô giang, nép mình dưới bóng đa cổ thụ hàng nghìn năm tuổi, Đền thờ Bát Nàn Đại tướng quân ở phường Vân Phú mang dáng vẻ bình dị, thân thuộc của vùng đất cổ, đồng thời lắng đọng vẻ uy nghiêm của một không gian thờ phụng nữ danh tướng gắn với cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng. Qua bao biến thiên lịch sử, ngôi đền vẫn là nơi lưu giữ ký ức về một người phụ nữ đã đứng lên chống giặc ngoại xâm từ gần hai nghìn năm trước.
Giữa nhiều đổi thay của làng quê, nghè Đông Lỗ (xã Thiệu Hóa) vẫn được cộng đồng gìn giữ như một phần ký ức của quê hương. Hành trình bảo tồn và phát huy giá trị di tích không chỉ lưu giữ những dấu ấn lịch sử, văn hóa mà còn góp phần tiếp nối mạch nguồn truyền thống, bồi đắp bản sắc và đời sống tinh thần của người dân địa phương.
Nếu lịch sử chính thống cho chúng ta một bộ khung về lịch sử dân tộc, thì chính sử làng, với những truyền thuyết, thần tích và tri thức truyền miệng, mới đắp lên bộ khung ấy da thịt và linh hồn...
Giữa không gian thanh bình của làng Bình Trù, xã Vĩnh Thành (Phú Thọ), Đền thờ Tiến sĩ Nho học, Danh nhân văn hóa Tô Thế Huy hiện lên với vẻ trầm mặc, cổ kính. Ngôi đền không chỉ lưu giữ dấu ấn về cuộc đời, sự nghiệp của một bậc đại khoa dưới triều Lê, mà còn gìn giữ ký ức văn hóa và mạch nguồn hiếu học của vùng đất này.
Sáng 22/6 (8/5 âm lịch), phường Trần Hưng Đạo (thành phố Hải Phòng) trang trọng tổ chức lễ dâng hương tưởng niệm thánh Phi Bồng Hiệu Thiên tại di tích lịch sử - văn hóa quốc gia đền Hóa.
Sáng 20-6, xã Hát Môn tổ chức Hội thảo khoa học về việc thờ các tướng lĩnh trong cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng tại Di tích quốc gia đặc biệt đền Hát Môn.
Cuốn sách 'Tứ Bất tử - Tư liệu và Khảo cứu' là công trình nghiên cứu sâu rộng trên nhiều văn bản, thần tích, sắc phong, sử liệu trong kho tàng Hán-Nôm của Việt Nam và các ghi chép quốc tế để mang đến cho độc giả góc nhìn đầy đủ, hệ thống và sâu sắc hơn về tín ngưỡng độc đáo của người dân nước Việt.
'Cội nguồn' của tộc tính họ Lê tại Việt Nam: Nhân vật Lê Chàng Ánh (Hùng Ánh) là một mắt xích lịch sử đặc biệt. Việc Vua Hùng ban họ Lê cho ông không chỉ xác lập một dòng họ mà cho thấy họ Lê tại vùng đất này có nguồn gốc hoàng tộc.
Lịch sử vốn khách quan nhưng nghiệt ngã. Không phải ai có công cũng được ghi chép đầy đủ. Nhiều nhân vật từng góp phần làm thay đổi vận mệnh đất nước chỉ còn lại vài dòng ngắn ngủi trong gia phả hoặc thần tích.Đặng Chân là một trường hợp như thế. Tên tuổi ông không xuất hiện dày đặc trong chính sử. Không có những bài văn bia ca ngợi công trạng. Không có những pho sách ghi chép riêng về cuộc đời.Nhưng điều đó không có nghĩa ông bị lãng quên. Bởi lịch sử không chỉ tồn tại trong sách.Lịch sử còn sống trong ký ức cộng đồng. Sống trong những ngôi đền. Sống trong những câu chuyện được kể từ đời này sang đời khác.
Mới đây, UBND tỉnh Gia Lai ban hành văn bản về việc rà soát, hệ thống hóa và xây dựng cơ sở dữ liệu tư liệu Hán - Nôm trên địa bàn tỉnh sau sáp nhập.
Không còn chỉ nằm trong kho lưu trữ những trang tư liệu khó tiếp cận, nhiều di sản tư liệu quý đang được 'đánh thức' bằng công nghệ số.
Ngày 18/5, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh phối hợp với UBND phường Âu Cơ, Hội Khoa học Lịch sử tỉnh tổ chức Hội thảo khoa học về thân thế, sự nghiệp Quan Chàng Lê Hùng Ánh và dòng họ Lê trong lịch sử thời hậu Hùng Vương.
Chiều 10-5, Đoàn Hội đồng Thủ công Thế giới cùng đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường đã đến tham quan làng nghề may áo dài truyền thống Trạch Xá, xã Ứng Hòa.
Họ Đặng Việt Nam có từ bao giờ và Thủy tổ của Họ Đặng là ai? Đó vẫn là câu hỏi lớn đang chờ các nhà nghiên cứu, các nhà Hán Nôm học và những người tâm huyết với dòng họ Đặng tiếp tục khảo cứu để có lời giải đáp đầy đủ và xác tín hơn. Tuy nhiên, căn cứ vào các thần tích, truyền thuyết, huyền sử hiện còn lưu giữ tại nhiều vùng miền trên cả nước, có thể thấy rằng Họ Đặng Việt Nam đã xuất hiện từ thời các Vua Hùng dựng nước. Trong nhiều thần phả cổ, các nhân vật họ Đặng không chỉ được nhắc đến như những cư dân bản địa lâu đời mà còn là những vị tướng có công phò vua giữ nước, mở đất và bảo vệ cộng đồng người Việt cổ.
Sáng 7-5, tại đền Đống Nước (phường Ngọc Hà, Hà Nội) đã diễn ra lễ hội kỷ niệm 842 năm ngày sinh Đức Thánh bà Ngọc Nương công chúa - người được nhân dân tôn kính vì công lao giúp dân, giúp nước và bảo vệ cuộc sống bình yên nhân dân.
'Thành hoàng (chữ Hán: 城隍) làng', hay còn gọi là 'Thần hoàng làng'. Vị thần này dù có hay không có họ tên & lai lịch, dù xuất thân bất kỳ từ tầng lớp nào, thì cũng là chủ tể trên cõi thiêng của làng và đều mang tính chất chung là hộ quốc tỳ dân (hộ nước giúp dân) ở ngay địa phương đó.
Nằm bên dòng sông Đà, xã Đào Xá hôm nay không chỉ được biết đến là vùng đất giàu tiềm năng phát triển kinh tế, mà còn là 'kho báu' văn hóa với bề dày lịch sử lâu đời. Trong tiến trình phát triển, địa phương xác định: Văn hóa vừa là nền tảng tinh thần, vừa là sức mạnh nội sinh quan trọng, tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững.
Hôm nay, ngày 2-5 (tức ngày 16 tháng Ba âm lịch), Lễ hội truyền thống Di tích quốc gia đặc biệt Trấn Nam Thăng Long - đền Kim Liên năm 2026 diễn ra nhiều nghi thức truyền thống. Đây là hoạt động văn hóa thường niên nhằm tưởng nhớ Đức Thượng đẳng tối linh thần Cao Sơn Đại Vương, đồng thời góp phần bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của Thăng Long - Hà Nội.
Lễ hội truyền thống di tích Thăng Long tứ trấn - Đền Kim Liên năm 2026 diễn ra hôm nay (chính hội ngày 2/5) với điểm nhấn là màn trình diễn sử thi tái hiện thần tích Cao Sơn Đại Vương và mâm cỗ cúng 7 tầng độc đáo.
Lễ hội truyền thống di tích Thăng Long tứ trấn đền Kim Liên năm 2026 khai mạc sáng 2/5 tại Di tích quốc gia đặc biệt đền Kim Liên (phường Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Hà Nội). Điểm nhấn của lễ hội là màn trình diễn sử thi tái hiện thần tích Cao Sơn Đại Vương.
Ngày 2/5 (tức 16/3 âm lịch), Lễ hội truyền thống di tích Thăng Long tứ trấn đền Kim Liên năm 2026 diễn ra trang nghiêm tại Di tích quốc gia đặc biệt đền Kim Liên (phường Văn Miếu – Quốc Tử Giám, Hà Nội), thu hút đông đảo nhân dân và du khách thập phương.
Tọa lạc tại phường Vạn Xuân, tỉnh Thái Nguyên, Di tích Quốc gia Đền Mục là một trong những điểm đến tâm linh giàu giá trị lịch sử, văn hóa của địa phương.
Từ buổi đầu lịch sử đến những năm cuối triều Nguyễn, sách 'Chuyện tình vua chúa hoàng tộc Việt Nam' lần theo gần 70 mối tình cung đình để soi chiếu lịch sử dân tộc.
Lễ hội truyền thống Chùa Ông là nét đẹp trong sinh hoạt văn hóa tâm linh, có lịch sử lâu đời, gắn liền với quá trình hình thành, phát triển của vùng đất Như Quỳnh, tỉnh Hưng Yên.
Ngày 24-4, tại Di tích Lịch sử Quốc gia đặc biệt Đền Hai Bà Trưng (xã Mê Linh, Hà Nội), Ban Quản lý Đền thờ Hai Bà Trưng long trọng tổ chức Lễ Húy Nhật nhị vị Vua Bà theo truyền thống địa phương.
Sáng 21-4, UBND xã Phú Cát tổ chức hội nghị trao Bằng xếp hạng di tích cấp Thành phố cho 3 di tích: chùa Bạch Thạch (Sùng Hưng Tự), đình Bạch Thạch (thôn Bạch Thạch) và chùa Yên Thái (thôn Yên Thái) theo quyết định của UBND TP Hà Nội.
Giữa nhịp sống hiện đại của phường Đống Đa, Lễ hội truyền thống đình Thịnh Quang được gìn giữ như một mạch nguồn văn hóa bền bỉ. Không chỉ là sinh hoạt tín ngưỡng đầu xuân, lễ hội còn gợi nhắc giá trị của một ngôi đình từng gắn với chiến thắng Ngọc Hồi - Đống Đa lịch sử, qua đó bồi đắp niềm tự hào về truyền thống văn hiến, anh hùng của đất Thăng Long.
Ngày 5/4, tại Đà Nẵng, Hội đồng Họ Phùng Việt Nam phối hợp cùng Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam và Hội Khoa học Lịch sử thành phố Đà Nẵng đã tổ chức hội thảo khoa học với chủ đề 'Họ Phùng Việt Nam các tỉnh miền Trung - Tây Nguyên trong tiến trình lịch sử'.
Ngày 3-4, UBND xã Phú Nghĩa cùng cán bộ và nhân dân thôn Đồi 1, 2, 3 tổ chức Lễ đón nhận Bằng xếp hạng di tích lịch sử - nghệ thuật cấp thành phố đình Phương Hài.